Pilot Şehirler Kılavuzu, NetZeroCities (NZC) projesinin 4. Çalışma Paketi (WP4) kapsamında hazırlanan bir çıktıdır ve açık bir teklif çağrısı ile bunu izleyen hibe programı yoluyla bir Pilot Şehirler Programının tasarlanması ve uygulanmasını kapsamaktadır.

Bu Kılavuzun amacı, Pilot Şehirler Programı’nın kapsamı, amaçları ve hedefleri ile daha geniş kapsamlı NZC proje metodolojisi hakkında rehberlik sunarak, temel kavram ve terimleri tanıtarak ve bunlarla ilgili faydalı kaynaklara, araçlara ve vaka çalışmalarına atıfta bulunarak, şehirlerin açık çağrıya sunulacak tekliflerini hazırlamalarına destek olmaktır.

Pilot Şehirler Kılavuzu, NZC Pilot Şehirler programına başvurmayı planlayan şehirlere destek ve rehberlik sağlamak amacıyla yayınlanacak bir kaynaktır.

Bu belge, NZC Pilot Şehirler programının bağlamı ve odak noktasıyla ilgili destek ve rehberlik sunmakta (ve bir başvuru takvimi içermektedir), programın temel kavramlarını, terminolojisini ve bileşenlerini tanıtmakta; ayrıca uygun olduğu durumlarda, şehirlerin başvurularını hazırlarken yararlanabilecekleri ek kaynaklar, bağlantılar, vaka çalışmaları ve örnekler içermektedir.

Destekleyici bilgilerde herhangi bir değişiklik olması ve/veya yeni bilgiler ortaya çıkması durumunda Kılavuz güncellenebilir. Tüm potansiyel başvuru sahiplerini ilgilendiren sorular ve bunlara verilen yanıtlar için bir Sık Sorulan Sorular (SSS) bölümü yayınlanacaktır.

Bu Kılavuzun yanı sıra, çağrı açılışında (2.1. bölümdeki takvime uygun olarak) Çağrı Kılavuzu yayınlanacak; bu kılavuzda Çağrı Metni, değerlendirme ve seçim kriterleri ile başvuru süreciyle ilgili teknik bilgiler yer alacaktır.

Bu Kılavuz, Yeni Zelanda Kentsel Dönüşüm (NZC) Pilot Şehirler Programı’na başvurmayı düşünen şehirler için hem bilgilendirici hem de ilham verici olması amacıyla hazırlanmıştır ve aşağıdaki sorular etrafında şekillenmiştir:

• Bu [bölüm/konu] NZC ve Pilot Şehirler Çağrısı ile neden ilgilidir?
• Bu, şehirlerin tekliflerini hazırlarken nasıl yararlı veya ilgili olabilir?
• Bu konuyla ilgili açıklayıcı örnekler ve vaka çalışmaları var mı?
• Şehirler hangi kaynaklara ve/veya NZC Platformu’nun gelecekteki kaynaklarına/hizmetlerine dikkat etmelidir?
• Özet: Şehirler bu bölüm/konu bağlamında kendilerine hangi soruları sormalıdır?
• Bir sözlükte yer alması gereken temel terimler nelerdir?
• Eklenmesi gereken resmi referanslar var mı?

Bu Kılavuzun okunması:

• Bu kılavuz, genel hatlarıyla Çağrı kılavuzuna ve değerlendirme kriterlerine uygun olarak düzenlenmiştir; ancak temel tasarım ilkesi, şehirlerin başvuru yapmadan önce fikir üretme ve düşünme süreçlerini desteklemek olmuştur.
• Kalın ve mavi renkle vurgulanan temel terimler ve kavramlar, NZC Pilot Şehirler Programı kapsamında tanımlanmıştır ve Terimler Sözlüğü’nde bulunabilir.
• Çağrı Kılavuzu uyarınca, Pilot Şehirler çağrısına birden fazla şehri kapsayan bir başvuru yapılması durumunda, bu belgede geçen “şehir” ifadesinin, ilgili şehirler grubunu veya bu gruba dahil olan her bir şehri kapsadığını lütfen unutmayın.

Şehirler, ekonomik faaliyetlerin, bilgi üretiminin, inovasyonun ve yeni teknolojilerin merkezleridir; bu şehirlerde yaşayan veya çalışan vatandaşların yaşam kalitesini etkileyerek Avrupa toplumlarının refahına önemli ölçüde katkıda bulunurlar. Şehirler, Avrupa Yeşil Anlaşması (EGD) kapsamında 2030 yılına kadar karbon emisyonlarını %55 oranında azaltma ve 2050 yılına kadar İklim Nötrlüğü hedefine ulaşılmasında kilit bir rol oynamaktadır. Şehirler, AB topraklarının sadece %4'ünü kaplar, ancak AB vatandaşlarının %75'ine ev sahipliği yapar. Ayrıca, şehirler dünyadaki enerjinin %65’inden fazlasını tüketmekte ve küresel CO2 emisyonlarının %70’inden fazlasını oluşturmaktadır. 2014 yılında her dört AB vatandaşından üçü kentsel alanlarda yaşamaktaydı ve bu sayının 2050 yılına kadar yaklaşık %83,7’ye yükselmesi beklenmektedir.

Bu nedenle iklim değişikliğinin etkilerinin azaltılması, yeşil ve dijital dönüşüm yoluyla kentsel önlemlerin alınmasına büyük ölçüde bağlıdır. Misyon Şehirlerinin, 2030'dan önce İklim Nötrlüğüne ulaşarak bu dönüşüme öncülük etmeleri ve vatandaşlarına daha temiz hava, daha güvenli ulaşım ile daha az trafik sıkışıklığı ve gürültü sunmaları beklenmektedir. AB Misyonu — İklim Nötr ve Akıllı Şehirler'nun ('Şehirler Misyonu') 2030 yılına kadar 100 iklim nötr ve akıllı Avrupa şehri oluşturmak ve bu şehirlerin, 2050 yılına kadar tüm Avrupa şehirlerinin de aynı yolu izlemesini sağlamak için deney ve inovasyon merkezleri olarak işlev görmesini sağlamaktır.

Bu ölçekteki bir hedef, olağanüstü bir girişimdir ve köklü ve sistemik değişiklikler gerektirecektir. Hükümetin liderliği, sanayi, eğitim ve araştırma kurumları ile sivil toplum kuruluşlarının alacağı önlemler kadar hayati önem taşıyacaktır; bu da politikalar, yönetişim ve gerekli sermaye yatırımlarını nasıl organize edeceğimiz konusunda bir uyum gerektirmektedir.

Hedeflerine ulaşmak için, Cities Mission'ın, şu anda çok sayıda şehrin 2030'da İklim Nötrlüğü hedefine ulaşmasını engelleyen önemli zorlukların üstesinden gelinmesine de yardımcı olması gerekecektir. Birçok şehir ve şehir kuruluşu, daha ileri ve daha hızlı ilerlemek istediklerini, ancak bunu yaparken operasyonel kapasite ve yetenekleri, fon ve finansman kaynaklarının mevcudiyeti ve hem seçmenleri hem de kendi ülkeleri içinde siyasi destek geliştirme ihtiyacı gibi engellerle karşılaştıklarını belirtmiştir. Bunlar, şehirlerin iklim nötrlüğüne giden yolda karşılaştıkları birçok zorluğun somut örnekleridir, ancak tek örnekler değildir.

Kentsel hareketlilik ve binaların enerji verimliliği gibi alanlarda, yüksek nüfus yoğunluğu ve coğrafi yoğunlaşma gibi şehirlerin özellikleri, İklim Nötrlüğü üzerinde büyük bir etki yaratabilecek inovasyon fırsatlarına zemin hazırlamaktadır. Şehirler, Avrupa’nın bina stokunun önemli bir bölümünü oluşturmaktadır ve iklim nötrlüğüne giden yolda enerji tasarrufu sağlamak için bu binaların yenilenmesi bir zorunluluktur. Bu, daha iyi dış ve iç hava kalitesi, daha az trafik sıkışıklığı, daha sağlıklı aktif hareketlilik ve daha sağlıklı, iklime daha dayanıklı ve konforlu binalar; daha az trafik kazası, daha az gürültü ve daha temiz, daha güzel ve daha değerli bir kentsel çevre gibi muazzam (ve gözle görülür) "ortak faydalar" sağlayabilir. Diğer bir deyişle, şehirlerdeki sera gazı (GHG) emisyonlarını azaltmaya yönelik politika önlemlerinin güçlü ve olumlu bir “yayılma” etkisi vardır ve bu da vatandaşlar arasında bu tür önlemlere destek oluşturmalarına yardımcı olacaktır.

Akıllı şehir çözümleri ve geniş ölçekli veri paylaşımı, kentsel ulaşım, binalarda enerji verimliliği, hava kirliliğinin izlenmesi, su ve atık yönetimi gibi çeşitli sektörlerde emisyonların azaltılmasına yönelik planlama, uygulama ve izleme fırsatları sunmaktadır.

Karbon nötrlüğüne ulaşmak için gerekli yatırımların büyük bir kısmının, doğrudan ya da dolaylı olarak vatandaşlar, mülk sahipleri, kamu hizmetleri kuruluşları, altyapı geliştiricileri, işletmeler ve diğer paydaşlar tarafından gerçekleştirilmesi gerektiği göz önüne alındığında (nitekim Material Economics tarafından hazırlanan bu çalışmada, yatırımların yalnızca %17’sinin belediyeler tarafından doğrudan yapılacağı tahmin edilmektedir), şehirler, planlama yetkilerini kullanarak, kamu hizmetlerinin hissedarları olarak üstlendikleri rol aracılığıyla, vatandaşları hedefleyen girişimler yoluyla, teşviklerden yararlanarak ve çok sayıda paydaşı hedefleyen yatırımları katalize ederek diğer paydaşları harekete geçirmede kilit bir rol oynayacaklardır.

Kaynaklar ve diğer girişimler

• NZC Misyon Platformu, ilham ve yönlendirme amacıyla vaka çalışmaları ve örnekler içeren bir Bilgi Havuzu ile şehirlerin ilerlemeyi izleyip karşılaştırabilecekleri bir Kontrol Paneli sunacaktır. Ayrıca, kentsel iklim stratejilerine sürdürülebilir çözümler sunan teknoloji şirketlerini destekleyen, Avrupa merkezli kümelenmeler, kuluçka merkezleri ve destek programlarını gösteren bir İnovasyon Ekosistemleri Haritası da yer alacaktır.
• Living-in.EU hareketi, şehirlerin ve toplulukların çeşitli toplumsal sorunları, özellikle de iklim değişikliğinden kaynaklanan sorunları çözmelerine yardımcı olacak şekilde dijital dönüşümü hızlandırmayı amaçlamaktadır.
• Avrupa İklim Paktı.
• İklim nötr kentsel dönüşümler için Yeni Avrupa Bauhaus (NEB) girişimi.
• ICLEI tarafından desteklenen ve şehirlerin “Yerel Yeşil Anlaşmalar” geliştirip uygulamalarına yardımcı olmayı amaçlayan Mannheim Deklarasyonu ile, yeşil, adil ve üretken sürdürülebilir kentsel gelişime özel önem veren ve Kasım 2020’de kabul edilen Yeni Leipzig Şartı.
• Ulusal Enerji ve İklim Planları.
• AB Uyum Politikası.
• AB için Kentsel Gündem.
• AB Beceri Paktı
• Kurtarma ve Dayanıklılık Fonu ve planları
• REPowerEU Planı
• AB Misyonu: İklim Nötr ve Akıllı Şehirler: Uygulama Planı

NZC Pilot Şehirler Programı, sistemik dönüşümü desteklemek amacıyla tematik alanlar ve işlevsel silolar arasında işbirliği yaparak, iki yıllık süren bir pilot program kapsamında hızlı karbonsuzlaştırmaya yönelik yenilikçi yaklaşımları test etmek ve uygulamak üzere Avrupa şehirlerini belirleyecek ve destekleyecektir. Pilot şehirlerin seçimi, mobilite, enerji sistemleri ve yapılı çevre, malzeme ve kaynak akışları, doğal alanlar, kültürel/sosyal/finansal/kurumsal sistemler ve erişilebilir kamusal alanlar dahil olmak üzere, iklim nötrlüğüne katkıda bulunan tüm kentsel sistemleri ele almayı amaçlayacaktır. Herhangi bir pilot, bağlamına ve önerilen pilotun ölçeğine bağlı olarak, bu kentsel sistemlerin tümünü veya bir kombinasyonunu hedefleyebilir.

Pilot Şehirlerin, pilot proje süresince şehir veya ilçe düzeyinde yenilikçi çözümleri ya da çözüm gruplarını test edip uygulamaları ve şehir düzeyinde geliştirilen bilgi, kapasite ve yetkinliklerle yenilikçi süreçlerden elde edilen somut dersleri ortaya koymaları beklenmektedir. Pilot projenin sonunda, uygulanmaya, ölçeklendirilmeye ve/veya çoğaltılmaya hazır bir dizi yenilikçi çözüm belirlenmelidir. Bu çözümler arasında yeni iş modelleri, politika girişimleri, yönetişim yenilikleri, fonlama veya finansman modelleri ile çoğaltma veya ölçeklendirme stratejileri yer alabilir.

Seçilen Pilot Şehirler, uygulama aşamasına geçmeden önce pilot faaliyetlerini iyileştirmek üzere, seçim sürecinden elde edilen geri bildirimleri ve uyumluluk gerekliliklerini karşılamak amacıyla Şehir Danışmanları ve NZC Konsorsiyumu ortaklarından finansman ve uygulamaya yönelik destek alacaklardır. Pilot programlara katılan şehirler ve/veya yerel topluluklar ek kaynaklardan yararlanmak için çalışırken, Mission Platform tam uygulama ve bunun ardından gelecek olan yaygınlaştırma ve ölçeklendirme çabaları için gerekli finansman ve kaynakların sağlanmasında onlara yardımcı olacaktır.

Son olarak, yetkinliklerin geliştirilmesi, başarılı yeniliklerin yaygınlaştırılması ve ilişkilerin derinleştirilmesi için kilit bir bileşen olarak Pilot Şehirler arasında öğrenmeyi teşvik etmek amacıyla çok sayıda etkinlik düzenlenecektir. Bir eşleştirme programı (Şehir Öğrenme Programı), her Pilot Şehri, AB üye devletleri ve (H2020) Ortak Ülkelerden iki veya üç Kardeş Şehirle birleştirecektir. Eşleştirme çalışması, etkili iklim eylemine kapsayıcı katılımın sağlanmasını, adil geçişlerin desteklenmesini ve sosyal uyumun oluşturulmasını amaçlamaktadır.

Seçilen pilot projelerin kendi içlerinde ve aralarında koordinasyon, Avrupa şehirlerinde ve Avrupa Birliği genelinde daha kapsamlı ve derinlemesine bir dönüşüm için yollar gösteren çeşitli kanıt örnekleri oluşturmak amacıyla hem şehir düzeyinde hem de AB düzeyinde bir zorunluluktur. Bu nedenle pilot seçim süreci, her bir pilotun belirli bir bağlamda değişime giden bir yolun uygulanabilirliğini test etme ve gösterme potansiyeline sahip olduğu stratejik bir portföy oluşturmayı amaçlamaktadır. Pilot Şehirler, sistemik değişimin nasıl görünebileceğine dair bir tablo çizmek açısından birbirini tamamlayıcı niteliktedir.

İyi pilotlar:

• AB Misyonu — İklim Nötr ve Akıllı Şehirler Uygulama Planı'nda ifade edildiği gibi,
  "İklim dönüşümünün önündeki en büyük engel, iklim dostu ve akıllı teknolojilerin eksikliği değil, bunları hayata geçirme kapasitesidir. Geleneksel şehir işleyişi ve hizmetleri için tasarlanıp geliştirilen mevcut silo temelli yönetim biçimi, iddialı bir iklim dönüşümünü sağlayamaz. Bu nedenle, sistematik bir dönüşüm acilen gereklidir."
• Etkiyi hızlandırmak için kapasite oluşturmak amacıyla, çeşitli değişim kaldıraçlarını bilinçli bir şekilde birleştirerek sistemik bir dönüşüm hedeflemek. Bu çaba, bir veya birkaç temel emisyon alanına odaklanabilir
• bir şehrin karşı karşıya olduğu iklim dönüşümünü hızlandırmaya yönelik temel engellerin veya fırsatların yerel bir anlayışa dayalı ve işbirliğine dayalı öz değerlendirmesine dayanmaktadır. Bu nedenle Pilot Şehirler, bir şehrin zararlı emisyonlarını azaltmak için keşfetmesi gereken kilit sonraki adımlara (yani, atılımlar ve/veya dönüm noktalarına yol açan müdahalelere) odaklanmaktadır; bu süreçte toplumun çeşitli kesimlerinden gelen aktörlerin katkıları da dikkate alınmaktadır
• tek bir emisyon alanı içindeki farklı değişim kaldıraçlarında yeniliklerin bir kombinasyonunu test etmek ya da örneğin bölge temelli bütüncül bir yaklaşım ya da hızlandırılmış değişim için sistemik kapasite oluşturan şehir çapında yeni yönetişim düzenlemeleri gibi yöntemlerle farklı emisyon alanlarını bir araya getirmek
• kurumsal bir boyut kazandırarak, toplum genelinde İklim Nötrlüğüne yönelik ortak çabaları sürdürmek ve genişletmek amacıyla 'radikal işbirliği' kültürünü geliştirmek

Buna ek olarak, Mission Platform Pilot Şehirleri şu konularda destekleyecektir:

• belediye meclislerinde içsel değişimi tetikleyerek, şehirlerin üst yönetimi ile bağlantılı istikrarlı birimler arası yapılar oluşturmak
• şehir paydaşları arasında sağlam bağlar kurmak: diğer kamu idareleri (bölgesel/ulusal), özel sektör, akademi, sivil toplum ve vatandaşlar ile kitle iletişim araçları
• Pilot projeleri aynı ülkedeki diğer şehirlerin dönüşüm süreciyle birleştiren bir “kartopu etkisi” yoluyla, ulusal düzeyde kentsel İklim Nötrlüğü çabalarını güçlendirmek

Pilot Şehirler şunları yapacak:

• önemli atılımlar gerçekleştirme ve sistemik engelleri aşma konusunda kendi öğrenim süreçlerini hızlandırmak ve
• Avrupa’daki diğer şehirlerin örnek alabileceği ve kendi bağlamlarına uyarlayabileceği, geçiş süreçlerine yönelik çeşitli yaklaşımlar sergilemek

Mümkün olduğu durumlarda, Pilot Şehirler’in çalışmaları, geçmişteki ve/veya mevcut inovasyon çabalarını temel alacak, bugüne kadar edinilen ve halen edinilmekte olan derslere dikkat edecek ve değişimin hızlandırılması için nelerin gerekli olduğunu belirleyecektir.

Açıklayıcı örnekler

• Bir Pilot Şehir, teknoloji, finans, düzenleme, katılım ve sözleşme türleri alanlarında belediye yönetiminin rolünden yararlanarak entegre bir mobilite dönüşümüne odaklanır.
• Bir Pilot Şehir, yeni finansal araçların, kentsel planlama politikalarının ve dijital olarak geliştirilmiş yönetişim modellerinin araştırılması yoluyla, yapılı çevreyi enerji sistemleriyle birleştirerek, 'bölge genelinde' enerji dönüşümüne odaklanır.
• Bir Pilot Şehir, sonuç odaklı düzenlemeler ve kamu alımları reformuyla birlikte yeni veri işleme kapasitelerini keşfetmeye odaklanır; mevcut kaynakları daha iyi uyumlu hale getirmek ve yeni finansman kaynakları yaratmak amacıyla şehrin emisyon alanlarından temsilcilerle işbirliği yapar.

Tarih / Saat (CET)	Ürün	Bağlantı
Mart 2022	Madde: Proje web sitesinde çağrı takviminin erken duyurulması	NZC Web Sitesi
Haziran 2022	Yayın: Katılımcılar için rehber kitap Açık çağrıya sunulacak tekliflerin hazırlanmasında şehirlere destek olmak amacıyla, Haziran 2022’de düzenlenecek NZC Konferansı’nda bir Pilot Şehirler Rehberi yayınlanacak. Yayın: Çağrı Kılavuzu Başvuru çağrısına ilişkin kılavuz, uygunluk, değerlendirme ve seçim kriterleri dahil olmak üzere, hem NZC web sitesinde hem de Mission Portal’da hem de AB Fon ve İhale Fırsatları Portalı’nda “Cascade Funding Calls” hibe türü altında yayınlanacaktır.	NZC Platformu AB Misyonu: İklim Nötr ve Akıllı Şehirler | Avrupa Komisyonu Finansman ve ihaleler (europa.eu)
27 Haziran 2022 4 Temmuz 2022 5 Eylül	NZC Pilot Şehirler Programı: Hedefler, yaklaşım, başvuru NZC Pilot Şehirler Programı: Seçim kriterleri ve seçim süreci Teknik bilgilendirme toplantısı Açık forum	27 Haziran 4 Temmuz
5 Eylül 2022 Pazartesi (12.00 CEST)	Başvurular Başladı 5 Eylül Pazartesi günü saat 12.00 (Orta Avrupa Yaz Saati) itibarıyla NZC Çağrı ve Hibe Yönetimi modülü devreye girecektir. Şehirler, NZC Mission portalı üzerinden bu modüle kaydolabilecek ve temel bilgileri içeren bir teklif oluşturabileceklerdir. Şehirler, aşağıda belirtilen son başvuru tarihine kadar istedikleri zaman bu teklifi kaydedip daha sonra devam edebileceklerdir	NZC platformu
Haziran – Ekim 2022	Yayın: Sık Sorulan Sorular (SSS) 2022 yılının Haziran ve Ekim ayları arasında bir Sık Sorulan Sorular (SSS) dosyası oluşturulacak ve güncellenecektir.	NZC platformu
4 Kasım 2022 Cuma (23.59 CET)	Son başvuru tarihi Başvuruların son teslim tarihi. Bu tarihten sonra alınan başvurular kabul edilmeyecektir. Süre uzatımı yapılamayacağı gibi, başvurunun gönderilmesinden sonra değişiklik yapılması da mümkün değildir. Bu tarihten önce kendi kurum içi son tarihlerinizi belirlemenizi öneririz.	NZC platformu
Kasım 2022 – Ocak 2023	İnceleme ve seçim Teklifler, uygunluk kriterleri açısından değerlendirilecek (1. Aşama) ve uygun bulunan teklifler bağımsız dış uzmanlar tarafından incelenecektir (2. Aşama). Belirtilen kriterlere göre asgari puan eşiğini aşan teklifler, nihai seçime geçecektir (3. Aşama). Bu aşamalarla ilgili daha fazla bilgi, çağrı yayınlandığında Çağrı Kılavuzu ile birlikte yayınlanacaktır.
28 Şubat 2023	Karar İletişimi Başvuru sahiplerine resmi sonuçlar, geri bildirimlerle birlikte gönderilecektir.
Mart 2023	Sözleşme hazırlama Uyum ve seçimle ilgili geri bildirimleri dikkate alarak başvurular revize edildi. Durum tespiti kontrolleri ve revize edilmiş proje planlarının son halinin belirlenmesi.
Mart 2023	Çağrı sonuçlarının ve seçilen Pilot Şehirlerin duyurulması İhale süreciyle paralel olarak, seçilen Pilot Şehirlerin listesi NZC Platformu’nda yayınlanacak ve NZC iletişim kanalları aracılığıyla duyurulacaktır. Bu liste, seçilen portföyü açıklayan bir açıklamayı da içerecektir.	NZC platformu

NZC Pilot Şehirler Programı'na başvuranlar, çağrıya yönelik teklif hazırlamak ve sunmak için aşağıdakiler gibi çeşitli destek ve rehberlik hizmetlerinden yararlanabileceklerdir:

1. NZC Pilot Şehirler Programı Kılavuzu
   Bu Kılavuz, başvuru sahiplerine NZC Pilot Şehirler Programını tanıtmak amacıyla hazırlanmıştır ve programın genel çerçevesine, izlenecek yaklaşıma ve beklenen sonuçlara ilişkin ayrıntılı bir genel bakışın yanı sıra temel kavram ve terminolojiyi de içermektedir.
   
   Başvuru sahiplerinin, pilot faaliyetlerine ilişkin fikirlerini geliştirmek ve bunları NZC Pilot Şehirler Programı’na (değerlendirme ve seçim kriterleri dahil) uyumlu hale getirmek için bu Kılavuz’un içeriğinden ilham almaları önerilir.
2. Bilgilendirme toplantıları
   Bu kılavuzun yayınlanmasıyla birlikte NZC Konsorsiyumu, şehirlerin pilot faaliyetlerine yönelik fikirlerini geliştirmelerine ve tekliflerini hazırlamalarına destek olmak ve rehberlik etmek amacıyla bir dizi bilgilendirme toplantısı düzenlemeyi planlamaktadır. Bilgilendirme toplantılarında aşağıdaki konular ele alınacaktır:
   • NZC Pilot Şehirler Programı: Hedefler, yaklaşım, başvuru
   • Seçim kriterleri ve seçim süreci
   • Teknik bilgilendirme toplantısı
   • Açık oturum (Soru-Cevap)
3. Görev Portalı
   Başvuru sahiplerinin, NZC Pilot Şehirler Programı'na başvurmadan önce NZC Mission portalına kayıt olmaları gerekecek; bu sayede çeşitli kaynaklara erişim sağlayabilecekleri gibi, başvuru modülüne de erişebilecekler.
   
   Mission portalı, şehirlere aşağıdakilere erişim imkanı sağlayacaktır:
   
   • Bir NZC oryantasyon modülü
   • Vaka çalışmaları
   • Kullanıcılar arası bir işbirliği alanı
   • Bir Bilgi Havuzu
   • Çağrı ve hibe yönetimi modülü
   • Sistem teknik kılavuzu (Çağrı ve hibe yönetimi modülü)
   • Bu Kılavuzun gelecekteki sürümleri
   • City Advisors ve City Expert Destek Merkezi ile iletişim kanalları
   Bu Kılavuzun yanı sıra, Çağrı ile ilgili bir dizi belge ve/veya destekleyici materyal (Kılavuzlar, Ekler, SSS ve diğer ilgili belgeler gibi) Misyon portalında yayınlanacaktır. Başvuru sahiplerinin, başvurularını hazırlarken olası güncellemeler için bu kaynakları düzenli olarak takip etmeleri rica olunur. Bu Kılavuzda veya Misyon Portalında yanıtı bulunmayan özel sorularınızı lütfen şu adrese yöneltiniz: pilotcities@netzerocities.eu

NZC Şehir Öğrenme Programı, programa katılan Pilot ve Kardeş Şehirler [Kardeşler] arasında bilgi aktarımı sağlamak ve kapasite geliştirmeyi amaçlayan, birkaç ay süren bir programdır. Programın temelinde, akran öğrenimi yoluyla etki yaratma stratejisi yatmaktadır. Akran öğrenimi, benzer bir geçmişe sahip iki veya daha fazla öğrenciyi bir araya getiren ve onların bilgi alışverişi ve işbirliğine dayalı problem çözme yoluyla birbirlerinin gelişimini aktif olarak şekillendirmelerine olanak tanıyan bir eğitim yaklaşımıdır.

NZC olarak, bu ilkeyi her Pilot Şehri (veya birden fazla şehrin başvurduğu durumlarda, şehirler grubunu) iki ya da üç İkiz Şehir ile eşleştirerek hayata geçiriyoruz. Bu İkiz Şehirler, Pilot Şehirlerle benzer bir geçmişe sahip olacak ve benzer zorluklarla karşılaşabilecek şehirler olacaktır. Bu benzerlikler coğrafi, ulusal bağlam, sosyo-ekonomik veya benzeri faktörlere dayanabilir. Böylelikle NZC, Pilot Şehirlerin çalışmalarının etkisini ilk grubun ötesine taşımayı amaçlamaktadır. Program süresince NZC, bu şehirleri bir dizi çevrimiçi ve yüz yüze toplantı aracılığıyla yönlendirecektir. Bu toplantılar, birbirlerinin zorluklarını net bir şekilde anlamayı ve potansiyel çözümleri paylaşmayı veya üretmeyi amaçlamaktadır. Her Pilot Şehrin küçük bir heyetle İkiz Şehirlerini bir kez ziyaret etmesi ve İkiz Şehirlerin de Pilot Şehri bir kez ziyaret etmesi öngörülmektedir.

Bu program, Pilot Şehirler Programı’nın zorunlu bir parçasıdır. Bu nedenle, Pilot Şehir bütçesi kapsamında personel görevlendirmesinin belirli bir yüzdesi ayrılmalıdır. Program ekibi, İkizlerin seçiminde yüksek kaliteli bir eşleşme sağlamak için Pilot Şehirlerle iletişime geçerek şehirlere özel profiller geliştirecektir. Mevcut zaman çizelgesine göre, İkiz Çağrısı Haziran 2023'te, programın başlangıcı ise Eylül 2023'te öngörülmektedir. Böylelikle Pilot Şehirler, faaliyetlerini geliştirmek ve ilk içgörülerini toplamak için zamana sahip olacaktır. Daha fazla bilgi, daha sonraki bir tarihte Pilot Şehirlerin kullanımına sunulacaktır.

NZC konsorsiyumunun ortak kuruluşları arasından, Misyon, Pilot ve Kardeş Şehirlerin sistemik değişimi stratejik olarak ilerletmelerine ve Misyon hedeflerini gerçekleştirmelerine yardımcı olmak üzere on adet İklim Nötr Şehir Danışmanı atanacaktır. Faaliyetler arasında, şehirlerin araç ve kaynakları kullanmak üzere Platforma erişmesine yardımcı olmak, şehirler arası alışverişi kolaylaştırmak ve onları proje ortakları ve uzmanlarla buluşturmak, Pilot Şehirler Programı ve Şehir Öğrenme Programına katılan şehirler arasında anlamlı bir işbirliği kurmak, ayrıca Şehir Uzman Destek Tesisi'ne (bu hizmet hakkında daha fazla bilgi aşağıda yer almaktadır) yönelik ihtiyaçları belirlemek ve başvuru sürecine yardımcı olmak dahil olmak üzere sürekli destek ve sistem değişikliği rehberliği ve danışmanlığı yer alacaktır.

Pilot Şehirleri, pilot faaliyetlerin kapsamına uygun doğrudan uzman desteği ile desteklemek üzere bir Şehir Uzman Destek Birimi (CESF) oluşturulacaktır. CESF, NZC iş yetenekleri gerektirmeyen veya mevcut bir NZC ortağına yapılan ilk tahsisatın ötesinde çaba gerektiren hedef faaliyetler konusunda Pilot Şehirlerin uzmanlık ihtiyaçlarını karşılayacaktır. Tesis, Pilot Şehirlerin seçim sürecinin hemen ardından faaliyete geçecektir. Şehir Danışmanları, Pilot Şehirlerle birlikte çalışarak destek ve uzmanlık gereksinimlerini belirleyecek ve bunları özel bir başvuru formu aracılığıyla Tesise sunacaktır.

Destek, hem NZC konsorsiyum ortakları tarafından sağlanacak hem de konsorsiyumun kendi bünyesinde gerekli uzmanlık bulunmadığı halde pilot faaliyetlerin düzgün bir şekilde geliştirilmesi ve uygulanması için bu uzmanlığın hayati önem taşıdığı durumlarda, NZC Uygulama Topluluğu (CoP) dahil olmak üzere dış taraflar ve/veya yerel ortaklar da sürece dahil edilecektir. Yerel ortaklar, bağlam, kültür ve/veya dil becerileri açısından sınırlı kapasiteye ihtiyaç duyulduğunda veya daha yoğun yerel kapasiteye ihtiyaç duyulduğunda sürece dahil edilecektir.

NZC CoP, proje sınırlarının ötesinde NZC metodolojilerinin savunuculuğunu üstlenmekte ve şehirlerle uzmanları bir araya getiren bir platform işlevi görmektedir. Bu platform, şehirlerin ihtiyaçlarını paylaşabilecekleri sanal bir alan olmasının yanı sıra, uygulayıcıların coğrafi bölgelere ve uzmanlık alanlarına göre gruplar oluşturabilecekleri ve NZC bilgi havuzuna dayalı etkinliklere, podcast'lere, web seminerlerine, eğitimlere ve sertifika programlarına katılabilecekleri bir bilgi havuzudur.

P2P Sosyal Ağ ve İşbirliği Alanı, Mission portalında şehirler, NZC konsorsiyumu ve daha geniş NZC Uygulama Topluluğu dahil olmak üzere kullanıcılar arasındaki etkileşimler için temel modüldür. Pilot Şehirler bunu şu amaçlarla kullanacaktır:

• Diğer NetZeroCities şehirleriyle bir araya gelmek, ağ kurmak ve etkinlikler, fikirler, görüşler ve yenilikler konusunda işbirliği yapmak
• Sanal anlamlandırma oturumları için çevrimiçi bir platform sunmak
• Tematik konularda çalışan şehir gruplarına katılma ve bu grupları oluşturma
• Kardeş Şehirlerle işbirliği yapmak ve Kardeş Şehir İlişkilerini geliştirmek
• Şehirlerindeki etkinlikleri, fikirleri, görüşleri ve yenilikleri paylaşmak
• Kardeş şehirlerin düzenlediği etkinlikler veya ilgi çekici etkinlikler hakkında bilgi edinmek ve paylaşmak
• Dış finansman fırsatları için şehirler arası konsorsiyumlar oluşturmak
• Özel, ikili görüşmeler yapmak

Modülün sosyal ağ öğesi, herkesin erişimine açık bir ağ sunarak NZC topluluğu genelinde açık tartışma ve paylaşım için bir platform sağlar. Ayrıca, oturum açıldıktan sonra portalın ilk açılış sayfası olacak ve Bilgi Havuzu ile Şehir Panosu’ndaki veri raporlama özelliği gibi diğer modüllerdeki önemli içeriklere bağlantılar içerecektir.

grup sayfaları, belge paylaşımı, çevrimiçi toplantılar ve ortak çalışma olanakları sunarak daha yapılandırılmış ve sürekli etkileşimler için bir platform sağlar. Kullanıcılar gizlilik ayarlarını kendileri belirleyebildiğinden, kullanıcıların gizlilik ayarlarını kendilerinin belirleyebileceği çeşitli “açık” ve “kapalı” özellikler sunulacaktır. Hem tematik çalışmalar hem de Şehir Öğrenme Programı (“kardeş şehir”) çalışma grupları için grup sayfaları oluşturulacaktır.

toplantılar ve etkinlikler sayfaları, web seminerleri/anlamlandırma oturumları/öğrenme etkinlikleri için işlevler sunar.

Bilgi Havuzu

NZC/Mission Platform Bilgi Havuzu, Avrupa’nın dört bir yanındaki şehirlerden en iyi uygulama örneklerine dair oldukça kapsamlı bir genel bakış sunacaktır. Bilgi Havuzu, şehirleri değer zincirlerinin her aşamasında İklim Nötrlüğü yolunda somut adımlar atmaya teşvik etmeyi ve daha geniş bir etki yaratmak için tüm şehir sistemlerini kapsayan bir yaklaşım benimsemeyi amaçlamaktadır

Şunları içerecektir:

• En son teknolojiye sahip çözümler (
• H2020 projeleri çözümleri incelemesi (aynı temele göre yapılandırılmış)
• Multimedya vaka çalışmaları (iklim eylemleri üzerine)
• Sosyal İnovasyon vaka çalışmaları
• Vatandaşların ve paydaşların katılımı ile ilgili vaka çalışmaları
• Politika çerçevesi veritabanı
• Finansman kaynakları hakkında bilgi kaynağı

Bilgi Havuzu kaynağının yanı sıra, NZC/Mission Platformu, Şehir Uzman Destek Birimi (bu Kılavuzun 3.2. bölümü) aracılığıyla şehirlere belirli çözümleri, kavramları, engelleri ve ortak faydaları daha ayrıntılı olarak incelemeleri için kişiye özel uzman desteği sunacaktır.

sistem dönüşümü üzerinde çalışmak, güçlü bir siyasi ve toplumsal destek gerektirir. Bu, belirsizlik ortamında büyük ölçekli bir değişimi beraberinde getirir. Bu durum, kaçınılmaz olarak insanların günlük yaşamlarında hissedilecek aksaklıklar ve yerinden edilmelere yol açacaktır. Bu değişimin kalıcı hale gelmesi için, işbirliğini, katılımı ve deneyselliği ön plana çıkaran yeni yönetim biçimlerini benimsemek önem arz edecektir.

Sistem dönüşümünü şehir ölçeğinde mümkün kılmak, ortak faydalar ve iç içe geçmiş değer hakkında derin bir anlayış geliştirmek anlamına gelir. İklim dönüşümünün örneğin sağlık, refah/yaşam kalitesi, yerel ekonomi ve eğitim üzerindeki olumlu etkileri fark edilmezse, bunun maliyet-fayda açısından değer sunduğunu göstermek her zaman daha zor olacaktır. Sadece ölçülebilir ve paraya çevrilebilir faydaları kabul etmekten uzaklaşmak, şehirlerin departmanlar arasındaki çoklu karşılıklı bağımlılıkları kabul eden, olumlu ve bütüncül bir gelecek vizyonu ortaya koymada cesur olabilecekleri anlamına gelir.

NZC Pilot Şehirler Programı’nın temel ilkelerinden biri, pilot faaliyetlerin kapsamındaki sorunları, hem sera gazı emisyonları hem de değişimin önündeki yapısal, teknik, kurumsal, sosyoekonomik ve kültürel engeller açısından öncelikle anlamaktır.

NZC Pilot Şehirler Programı için sunacakları tekliflerde, şehirlerden öncelikle üzerinde çalışacakları şehir sistemlerini belirlemeleri, bu şehir sistemleriyle ilgili emisyon alanlarını ve dönüştürücü değişimin önündeki mevcut engelleri belirlemeleri istenecek, ardından da girişimin iki yılı boyunca uygulanacak ve bunlardan ders çıkarılacak potansiyel sistemik çözümler veya yenilikler'leri belirlemeleri istenecektir.

Şehirlerde emisyonları sıfıra indirmek, tüm şehir sistemleri genelinde, örneğin enerji, ulaşım, binalar, gıda, su, malzeme kullanımı gibi alanlarda ve şebekeden sağlanan enerji, sanayi ve imalat, tarım ve ormancılık, atık arıtma vb. gibi emisyon kaynaklarında önemli azaltımlar ve dengeleme önlemleri alınmasını gerektirecektir. Bu amaçla teknolojiler ve yenilikçi çözümler uygulanmalı ve devreye alınmalıdır.

Şehrin genelinde, aşağıdaki önceliklere odaklanılarak harekete geçilmesi gerekecektir (bu öncelikler, Şehirler Misyonu'nin 'sinden alınan AB Şehirler Bilgi Kiti'nden alınmıştır):

• Şehirlerdeki enerji tüketiminin %40’unu binalar oluşturduğundan, tüm bina ve tesislerde fosil yakıtların yanmasından kaynaklanan emisyonların azaltılması. Sıfır karbonlu binaların teşvik edilmesi, binalarda enerji kullanımının azaltılması, mevcut bina stokunun enerji performansının iyileştirilmesi, elektrifikasyon ve yenilenebilir enerji kaynaklarına geçiş.
• Daha sürdürülebilir enerji üretiminin teşvik edilmesi yoluyla elektrik tüketimi ve bölgesel ısıtma/soğutmadan kaynaklanan emisyonların azaltılması (enerji üretimi): düşük karbonlu enerji, yeşil enerji, yenilenebilir enerji kaynaklarının geliştirilmesi ve enerji arzının tamamen karbonsuzlaştırılması için yenilenebilir kaynaklardan elde edilen elektriğin kullanımı.
• Fosil yakıtların yanmasından kaynaklanan emisyonları tüm araçlar ve ulaşım oranında azaltırken, daha temiz ve güvenli ulaşım yöntemlerini, toplu taşımayı, yaya ve bisiklet kullanımını teşvik etmek ve karbonsuz ve alternatif yakıtları da kapsayacak şekilde düzenlemeler yapmak.
• Şehir sınırları içinde üretilen atık kaynaklı emisyonları azaltmak; kaynak kullanımını, atık oluşumunu, kirliliği ve karbon emisyonlarını en aza indirmek için döngüsel ekonomi yaklaşımını uygulamak
• Tarım, ormancılık ve diğer arazi kullanımları dahil olmak üzere arazi kullanımındaki değişiklikler kaynaklı ve bu değişiklikler yoluyla ortaya çıkan emisyonların azaltılması. Bu bağlamda, doğaya dayalı çözümler'nin uygulanması, karbon yutaklarının oluşturulması gibi kalıntı emisyonlarla mücadele açısından da kilit öneme sahiptir.
• endüstrideki kimyasal süreçler kaynaklı emisyonları azaltarak, sanayiyi daha çevreci ve sürdürülebilir hale getirmek.

Şehirlerdeki dijital bağlantı, ilerlemeyi desteklemek ve iyileştirmek açısından da önemli bir kesişimsel önceliktir
hem belediyelerin hem de kent sakinlerinin tüm kentsel süreçleri ve karar alma süreçleri. Dijital bağlantı ve araçlar, verilerin bir araya getirilmesine ve analiz edilmesine yardımcı olarak bilgi ve içgörüler sunup daha etkili ve sürdürülebilir politika oluşturma ve kentsel planlamayı destekleyebilir. Dijitalleşme, dijital bağlantı ve araçlar, verilerin bir araya getirilmesine ve analiz edilmesine yardımcı olarak bilgi ve içgörüler sunup daha etkili ve sürdürülebilir politika oluşturma, kentsel planlama ve (diğerlerinin yanı sıra) kentsel enerji sistemlerinin işletilmesini destekleyebilir. Dijitalleşme, vatandaşlara fayda sağlayacak ve potansiyel olarak enerji tüketimini azaltacak veriye dayalı kararları desteklemek gibi birçok alanda (güvenlik, sağlık hizmetleri, hareketlilik vb.) şehirlerin yaşanabilirliğini artırabilir.

Net sıfır karbon emisyonuna geçiş sürecindeki şehirler, yapısal, teknik, kurumsal, sosyoekonomik ve kültürel engeller ile boğuşmaktadır. Toplam sera gazı emisyonlarının büyük bir kısmı, tek bir sorunu değil, birbiriyle iç içe geçmiş sorunlardan oluşan bir ağı temsil eden karmaşık alanlarda kilitlenmiştir. Daha da kötüsü, bu alanlar genellikle birbiriyle çelişmektedir. Bu nedenle, bir şehir paydaşı için sorun teşkil eden bir durum, bir başkası için bir fırsat olabilir.

Şehirlerin İklim Nötrlüğü hedeflerine doğru hızla ilerleyebilmeleri için, emisyon alanlarının yanı sıra, engel teşkil eden sorunlu alanları da derinlemesine anlamaları gerekir. Bunun amacı, tek noktalı çözümlerin ötesine geçerek, sistemik dönüşümü tetikleyebilecek daha entegre ve bütüncül ‘portföy’ yaklaşımlarına ulaşmaktır. Bu şu anlama gelir:

• Mevcut emisyonlar ile Paris Anlaşması'na uygun azaltım yol haritası arasındaki farkı anlamak,
• istenen yolun izlenmesini engelleyen sektörler arası ve disiplinlerarası temel sorunlar/engellerin tam bir resmini ortaya koymak ve
• engelleri aşmak için olası farklı çok paydaşlı müdahale portföyünü birlikte oluşturmak.

Açıklayıcı örnekler ve vaka çalışmaları
Sık karşılaşılan engeller, beceri eksiklikleri ve veri sistemlerindeki yetersizlikler, siyasi uyumsuzluk, sorunlu yönetişim yapıları, mali teşviklerin eksikliği ya da elverişsiz kültürel ve davranışsal kalıplarla ilgili olabilir; bunların tümü, kentsel sistemleri ve ulaşım, enerji ve binalar gibi ilgili emisyon alanlarını etkileyebilir. Aşağıda, birbiriyle bağlantılı engelleri ve sorunlu alanları derinlemesine anlamanın yeni bir yolun oluşturulmasına nasıl yardımcı olduğuna dair bazı örnekler ve vaka çalışmaları yer almaktadır:

• Enerji Hizmet Şirketleri (ESCO'lar), enerji tasarrufu projelerinin tasarımı ve uygulaması, yenileme çalışmaları, enerji tasarrufu, enerji altyapısı dış kaynak kullanımı, elektrik üretimi ve enerji tedariki ile risk yönetimi dahil olmak üzere birçok sorunu tek seferde çözmek amacıyla, birbiriyle entegre sistemlere ilişkin uzmanlık bilgisini kullanarak sektörler arası engelleri tek bir çözümde birleştirmenin başarılı örnekleridir.
• "Tek Durak Hizmet Noktaları", ev sahiplerine ve bina sahiplerine düşük maliyetli, evin tamamını kapsayan yenileme çalışmalarına erişim için tek bir giriş noktası sunabilir.Bu program modeli, Avrupa Komisyonu'nun vaka çalışmaları derlemesinde Binalarda enerji yenilemeleri için tek durak noktaları belgelenildiği üzere, çok çeşitli Avrupa ülkelerinde uygulanmaktadır. Kapsamlı enerji yenilemeleri için bir “tek durak noktası” yenileme programı, bir araba galerisine girip marka ve modeli, özellikleri ve estetik özellikleri ile finansman ve bakım planını tek seferde seçmeye benzer. Tüm ev yenilemelerine uygulanan bu model, sakinlerin ve bina sahiplerinin yenileme ihtiyaçlarını belirlemelerine, müteahhitlere erişmelerine ve çeşitli kaynaklardan gelen çok sayıda finansman akışından yararlanmalarına olanak tanıyarak, uygun katılımcılar için tüm önlemlerin düşük maliyetle veya ücretsiz olarak sunulmasını sağlar. Adım adım kılavuzlarında Entegre konut enerji yenileme için tek durak noktası nasıl kurulur, Innovate, tek durak noktasının 7 temel hizmetini belirler: Uzun vadeli ve uygun fiyatlı konut; Katılım süreçleri; Kişiye özel ürünler; Enerji yenileme ve finansal plan; İletişim ve pazarlama araçları; Sürecin koordinasyonu; ve Sonuç garantisi. Ayrıca, kolaylaştırmadan koordinasyona ve 'her şey dahil'e kadar üç potansiyel hizmet seviyesi belirlemektedir.

Engeller ile sorunlar arasındaki ilişkinin yeterince kavranmaması nedeniyle teknik bir çözümün nasıl başarısız olabileceğine dair örnekler / vaka çalışmaları örnek:

• kurumsal atalet ve yol bağımlılığı: Örneğin, akıllı (dijital) bir elektrik şebekesine geçiş, verilerin yönetilmesi için gereken hesaplama gücü nedeniyle olumsuz bir çevresel etki yaratabilir. Bu nedenle, sorulması gereken önemli bir soru, daha fazla emisyonun verimsiz bir şebekeden mi, yoksa büyük bir hesaplama gücüyle desteklenen veri tabanlı verimli bir şebekeden mi kaynaklandığıdır. Bugüne kadar, bu alanda kesin sonuçlara varılmasına yardımcı olabilecek kesin bir çalışma bulunmamaktadır.
• Tüketicilerin kabul etmemesi/benimsememesi: Örneğin, arabanın bir statü sembolü olarak görülmesi gibi kültürel faktörler, aktif veya paylaşımlı ulaşım seçeneklerinin benimsenmesini engelleyebilir. Arabalar hâlâ değerli ve arzu edilen bir varlık olarak algılanmaktadır. Bu algılar, davranış değişikliğine ulaşmanın önünde bir engel teşkil edebilir ve yürüyüş, bisiklet veya paylaşımlı ulaşımın yaygınlaşmasını zorlaştırabilir.
• Mevcut şirketlerin piyasa gücü ve siyasi etkisi: Sermayeye erişim ve sermaye maliyeti:, sistem inovasyonunun başlatılmasında merkezi bir belirleyici unsurdur. Vergi politikaları veya sübvansiyonlar yoluyla yatırımları teşvik etmenin ötesinde, yatırım için toplanan fonların maliyetini düşürmeye ve fonları daha güvenli ve hızlı bir şekilde toplamaya yardımcı olacak finansal inovasyonlara ihtiyaç duyulacaktır. Örneğin, döngüsel ekonomi yaklaşımıyla birleştirilen ahşap yapı, bir şehirdeki Kapsam 3 emisyonlarını önemli ölçüde azaltabilir; bu emisyonlar, henüz düzenlenmemiş olsa da, genellikle bir şehrin sorumlu olduğu emisyonların en büyük kısmını oluşturur. Ancak, ahşap yapı pazarı sıfırdan yaratılmalıdır. Şehirler, geçişi mümkün kılmak için ilgili aktörlerin benimseme risklerini azaltmada rol oynamalıdır.
• Teknolojik gelişme eğilimleri ve kilitlenme: Örneğin, büyük miktardaki geri dönüşü olmayan sermaye yatırımları ile teknolojik ve kurumsal bağımlılık nedeniyle, yatırımlar sıklıkla ulaşım ve enerji alanlarındaki geleneksel altyapılara yönelmektedir.

Önceki bölümlerde de görüldüğü üzere, şehirlerin iklim değişikliğiyle mücadelede karşılaştığı sorunlar, doğal, teknolojik, sosyal, kültürel, ilişkisel ve kurumsal gibi birbiriyle derinlemesine iç içe geçmiş farklı unsurlardan oluşan çok sayıda karmaşık sisteme dayanmaktadır. İklim eylemine yönelik çoğu yaklaşım, sorunu daha küçük parçalara ayırarak ve her bir parçaya ayrı ayrı odaklanarak bu karmaşıklığı ele almaya çalışır. Bu yaklaşım, genellikle sorunlar arasındaki bağlantıları ve altta yatan nedenleri göz ardı eder. Bu nedenle, NZC Pilot Şehirler Programı, sistem değişikliği için sistem inovasyonu yoluyla şehirlerin iklim sorunlarına yaklaşacaktır.

Pilot Şehirler, yeni geçiş yolları oluşturma potansiyeli en yüksek sorunlu alanları ele almaları için desteklenecek. Bu şehirler, bir veya birden fazla emisyon alanının (ör. ulaşım, enerji sistemleri, vb.) ile başa çıkacak ve aynı zamanda belirleme atılımlar ve dönüm noktaları yaratmak amacıyla, değişimin kombinasyonel kaldıraçlarını (ör. veri ve teknoloji, yönetişim ve politika, finans, kültür ve katılım ile sosyal inovasyon) keşfedeceklerdir. Neredeyse kesin olarak çok sayıda paydaş arasında işbirliğini gerektirecek bir dizi uyumlu eylemle birlikte bu bütünsel yaklaşımlar, açıkça ortak faydalar yaratabilir ve çok sayıda olumlu değişim dalgasını tetikleyebilir.

Bu yaklaşıma "sistemsel düşünme" denir: bir sistemin parçalarının birbirleriyle nasıl ilişkili olduğuna odaklanarak sorunları anlamak ve analiz etmek. Bunun amacı, 'sistem inovasyonu'nu gerçekleştirmektir: kapasite ve yetkinlik geliştirme; kültür, katılım ve sosyal inovasyon; yönetişim, politika ve düzenleme; finans ve iş modelleri; teknoloji gibi çok sayıda değişim kaldıracı arasındaki karşılıklı bağımlılık üzerinde etki ederek karmaşık sorunları ele alan bütünsel sistem dönüşümü.

Sistem inovasyonu sorun odaklıdır, zaman alır ve birer geçiş dönemi olarak düşünülebilir. Kamu politikasının temel görevlerinden biri, bu geçiş yollarını araştırmak ve tanımlamaktır; pilot faaliyetler de şehirlerin bunu başarmasına yardımcı olacaktır.

Değişimin birbirini izleyen zincirleme etkilerine bir örnek, güneş enerjisi sektörünün büyümesine yol açan sübvansiyonlardır. Bu da güneş enerjisi maliyetlerinde hızlı bir düşüşe ve dolayısıyla daha fazla büyümeye yol açmıştır; sonuç olarak güneş enerjisi şu anda tarihteki en ucuz enerji türüdür (Carbon Brief). Atılımlar aynı zamanda değişimin önündeki derin bir engelin aşılması ve/veya ortadan kaldırılması anlamına da gelebilir; örneğin, belediye yönetiminin vatandaşlarla etkileşim kurma, verileri yönetme veya programlarının faydalarını ölçme şeklini değiştirmek gibi. Bu da, değişim için sayısız başka fırsatın önünü açabilir.

Açıklayıcı örnekler ve vaka çalışmaları

Sistem inovasyonu araçları ve uygulamalarına ilişkin örnekler

• "The Future Stewards" yayını Sıfır Karbonlu Bir Dünyaya Geçiş İçin 10 Sistem Değişim Aracı, çeşitli sistem değişim yöntemlerine ilişkin kısa açıklamalar ve her birine ait vaka çalışmaları içermektedir.
• UNDP, portföy yaklaşımını temel alan bir metodoloji geliştiriyor; kuruluşun yakın zamanda yayınladığı Sistem Değişimi: Portföy Yaklaşımlarını Benimseme Rehberi adlı yayın, bu süreçte edindikleri bilgileri ayrıntılı olarak aktarıyor ve çalışmalarından örnekler sunuyor.
• İsveç'teki Viable Cities programı, 2030 yılına kadar İklim Nötrlüğüne ulaşmak amacıyla 23 belediyeyle birlikte iklim geçişine sistematik bir yaklaşım benimsemek üzere çalışmaktadır. Viable Cities, İsveç'te iklim nötr ve sürdürülebilir şehirlere geçişe odaklanan stratejik bir inovasyon programıdır. Programın misyonu, gezegenin sınırları dahilinde herkes için iyi bir yaşam sunan, 2030 yılına kadar iklim nötr şehirler oluşturmaktır. Viable Cities, şehirler, endüstri, akademi, araştırma enstitüleri ve sivil toplum arasında yeni işbirliği biçimlerinin oluşması için bir katalizör görevi görmektedir. Amaç, İsveç şehirlerinin işleyişini ulusal, çevresel ve iklim hedefleri ile Küresel Sürdürülebilirlik Hedefleri – Gündem 2030 – ve Paris Anlaşması ile bağlantılı uluslararası taahhütlere uygun olarak değiştirmektir. Programın zaman aralığı 2017-2030 olup, Vinnova, İsveç Enerji Ajansı ve Formas'ın desteğiyle uygulanmaktadır ve sorumlu otorite olarak İsveç Enerji Ajansı görev yapmaktadır.
• OECD’nin çeşitli vaka çalışmaları, "Sistem İnovasyonu: Sentez Raporu'nun 76. sayfasından ulaşılabilir. Bu rapor, sürdürülebilir konut, yenileme, akıllı şehirler, e-mobilite, yeşil büyüme, uzun süreli bakım ve kümelenme politikalarını kapsamaktadır.
• Avrupa örneklerinin ötesine bakıldığında, American Journal of Community Psychology dergisinin Sistem Değişimi Özel Sayısı'nda, sağlık sistemindeki kurumsal ırkçılığı ele almaya yönelik bir süreci; kurumlar arası ekip üyelerinin kullandığı zihinsel modelleri ortaya çıkarmak ve değiştirmek için bir strateji; HIV/AIDS'in yaygın olduğu Güney Afrika'nın kırsal bir bölgesinde sağlık konusunda yetkin bir topluluk oluşturma çabaları; toplum polisliğine geçişi desteklemek için bir polis departmanı ile yürütülen eylem araştırması çalışmaları ve daha fazlası.
• Döngüsel ekonominin bölgesel düzeyde yaygınlaştırılmasına yönelik sistematik çözümlerin tanıtımı

Sistem odaklı inovasyon yaklaşımının benimsenmemesine ilişkin örnekler

• Klasik bir örnek, konut piyasalarıdır. Hükümetler genellikle arz tarafında müdahale ederler (örneğin, sosyal konut inşa etmek veya kira kontrolleri yoluyla düşük gelirli grupların özel piyasaya erişimini kolaylaştırmak), ancak aynı zamanda maliye ve vergi politikaları aracılığıyla talep tarafında da müdahale ederek mülk sahipliğini teşvik ederler; bu da rant arayışına ve fiyatların tırmanmasına yol açabilir. Bu da, istenmeyen sonuçlara yol açan ek arz tarafı müdahalelerine ve başlangıçtaki sorunun (uygun fiyatlı konut eksikliği) devam etmesine ve yeni sorunların (konut balonları, kentsel yayılma) ortaya çıkmasına neden olabilir (OECD, 2015).

Bir şehrin net sıfır hedefine ulaşması için tek bir sihirli çözüm yoktur. Bu, İklim Nötrlüğünü gerçekleştirmek için çok sayıda müdahalenin bilinçli bir şekilde bir araya getirilmesinin vazgeçilmez bir unsur olduğu anlamına gelir. Dolayısıyla pilot faaliyetlerin amacı, çok sayıda ancak birbirini tamamlayan müdahale yoluyla, birden fazla değişim kaldıracı üzerinde etki eden, başka bir deyişle bir sorunun birbirinden farklı ancak birbiriyle bağlantılı unsurlarına aynı anda etki eden portföyler oluşturmak ve uygulamaktır. Emisyon azaltımında atılımlare giden yollar açan pilot faaliyetler, bir veya birkaç emisyon alanında dönüştürücü değişimi hızlandırmak için teknoloji; yönetişim ve politika; finans ve iş modelleri; kültür, katılım, sosyal inovasyon ve adil geçiş; kapasite ve yetkinlik geliştirme alanlarında birbirini pekiştiren çeşitli dinamikleri tetikleyen faaliyetlerdir.

NetZeroCities, değişimin itici güçlerini şu şekilde sınıflandırmaktadır:

• Teknoloji:, pratik sorunları çözmek için kullanılan maddi veya maddi olmayan araçlar, yardımcı programlar veya altyapılardır. Örnekler (kapsamlı değildir): bisiklet veya tren gibi taşıtlar; yazılım, fiber optik kablolar veya yapay zeka gibi bilgi teknolojileri; enerji üretimi, depolaması veya dağıtımı için kullanılan ekipmanlar; ısı pompaları gibi sabit enerji kaynakları ve bina teknolojileri.
• Yönetişim ve politika: yetkinin devredilmesi, kararların alınması, kuralların kabul edilmesi, uygulanması ve değiştirilmesi süreçlerinin yanı sıra, kanunlar, normlar ve yönetmelikler biçimindeki kuralların kendisidir.
• Finans ve iş modelleri:, kuruluşlar için finansmanın sağlanma biçimlerinin yanı sıra değer yaratmanın nasıl kavramsallaştırıldığı ve tanımlandığını ifade eder.
• Kültür, katılım ve sosyal inovasyon: sosyal davranış ve normlar; bunlar arasında, bireylerin ya da grupların demokratik karar alma süreçlerine nasıl katıldıklarını belirleyen unsurlar ile bireysel ve toplumsal refahı ve esenliği artırmak ve adil bir geçiş sağlamak için çözümler tasarlama ve uygulama yöntemleri yer almaktadır.
• Kapasite ve yetkinlik geliştirme:, etki yaratmak amacıyla kurumsal kaynakların (insan gücü, ekipman, para, bireylerin zamanı ve enerjisi) ile beceri, bilgi, zihniyet ve davranışların geliştirilmesidir.

Açıklayıcı örnekler ve vaka çalışmaları

• Yenileme, emisyon azaltımı için umut vaat eden müdahale alanlarından biridir, ancak önümüzde bir dizi zorluk da barındırmaktadır. Teknoloji mevcut olsa da, yenilemenin ekonomik çarpan etkilerini yansıtan iş modelleri oluşturmada hâlâ engeller bulunmaktadır. Ev sahipleri genellikle yenileme programlarına katılma konusunda motivasyondan yoksundur; daha geniş yan faydalar'ı dahil etmenin zorluğu, yenilemeyi daha az çekici hale getirebilir; aktörler arası koordinasyon ve yönetişim mekanizmaları ise, ister topluluk vizyonu ister performans sözleşmesi olsun, süreci engelleyebilir. Birçok deney, bu engellerden yalnızca birini ele almakta ve bu nedenle etkiyi genişletmeyi nadiren başarmaktadır. Birleşik Krallık'taki Yeşil Evler Programı'nın başarısızlığı, bu yaklaşımın sınırlarının yakın zamandaki bir örneğidir. NZC Pilot Şehirleri, değişimin birçok kaldıracını harekete geçirmelidir. Yenileme durumunda bu, eş fayda ve çarpan etkilerini içeren bir iş modeli oluşturulmasını sağlayan finans ve iş modeli eylemlerini denemek anlamına gelir; buna ek olarak, ev sahipleriyle birlikte çalışarak kabul görmesini sağlamak ve bölge veya şehir düzeyinde yenileme için destek yaratmak amacıyla kültür, katılım ve sosyal inovasyon müdahaleleri de birleştirilmelidir.
• 2015 tarihli bir OECD raporundan alınan bir başka örnek ise, yaşlanan toplumların işgücü azalmasına, sağlık harcamalarında artışa ve vergi tabanının daralmasına yol açabileceğidir. İşgücü göçünü sınırlamaya yönelik kısa vadeli politikalar, uzun vadede yaşlanmanın yol açtığı işgücü azalmasını daha da şiddetlendirebilir. İnovasyon ve teknoloji, çözümün bir parçasıdır ancak tek başına yeterli değildir. Aslında teknoloji, ekonomik ve sosyal zorlukların üstesinden gelmek için diğer değişim araçlarıyla birlikte kullanılmalı ve bunların uygulanması için kuruluş ve kurumlarda tamamlayıcı inovasyonlara ve tüketiciler/vatandaşlar tarafından kabul görmesine ihtiyaç duyulacaktır.

Sosyal İnovasyon'un pek çok tanımı vardır ancak özünde, hem amaçları hem de yöntemleri bakımından sosyal nitelikteki bir inovasyon biçimidir (Murray ve ark., 2010): bu, toplumsal zorlukları daha iyi ele alan yeni fikirler, hizmetler ve modeller geliştirilmesi anlamına gelir (AB Komisyonu, 2020). Genel olarak ifade etmek gerekirse, bu, hedefleri, süreci ve sonuçları bakımından “sosyal” olan bir inovasyon anlamına gelir. Bu nedenle, şehirler için şu fırsatları sunar:
(1) yerel düzeyde karşılanmamış sosyal ihtiyaçlara çözümler sunmak;
(2) sistem aktörlerini çözümlerin ortak tasarımı ve ortak üretimi sürecine dahil etmek (ve dolayısıyla inovasyonun risklerini azaltmaya çalışmak);
(3) çeşitli ölçeklerde (coğrafi, sorun kapsamı) uzun vadeli ve olumlu bir toplumsal etki yaratmak; ve
(4) Geliştirme sürecine çok sayıda aktörü dahil ederek ve kapasite geliştirme çalışmaları yürüterek, misyonlar etrafında aktörleri ve kaynakları bir araya getirebilen, dayanıklı ve duyarlı inovasyon ekosistemlerinin gelişimini destekleyen kültürel ve davranışsal değişimlere katkıda bulunmak.

Sosyal İnovasyon, aşağıdaki yönlerden NZC ve Pilot Şehirler Çağrısı için stratejik bir değer oluşturabilir: Sosyal inovasyon yaklaşımları, şehirlerin belirli sorunları çözmek için katılımcı ve kapsayıcı kalkınma modelleri benimsemelerine yardımcı olabilir (bkz. City Studio; City Lab Mannheim; Cinsiyet Odaklı İnovasyon projesi); ve Misyon etrafında ekosistem aktörlerini harekete geçirebilir (bkz. Yerel Enerji Toplulukları (Misyon’un Valensiya şubesi);

Ayrıca, inovasyon için gerekli ortamı oluşturmaya yardımcı olabilirler (katılım yoluyla kapasite geliştirme; zorluklar etrafında ağları harekete geçirme) (Bkz. Vitoria-Gasteiz’deki Süper Bloklar (ve Sürdürülebilir Ulaşım için Vatandaş Paktı)) ve karbonsuzlaştırma için mevcut çözümlerin yaygınlaştırılmasını ve ölçeklendirilmesini destekleyebilirler.

Daha temel bir düzeyde, sosyal inovasyon kapasite geliştirme ve uygulamalı öğrenme yoluyla sosyal uygulamaların değişmesine ve dayanıklı ve duyarlı bir inovasyon ekosisteminin oluşturulmasına katkıda bulunabilir (Bkz. Viable Cities Programı; Cloughjordan Ekoköyü).

Ayrıca, Pilot Şehirler Çağrısı kapsamında sosyal inovasyon, bölgesel/kentsel aktörleri eylem planına dahil etmek için çeşitli yöntemler sunar (örneğin, mevcut çözümleri genişleterek ya da yenilerini geliştirerek Misyon için bir çözüm portföyü tasarlamak ve oluşturmak) ve aktörleri, özellikle de yararlanıcıları çözüm geliştirme ve uygulama süreçlerine dahil eden yeni kalkınma yaklaşımları ile yeni yöntem ve araçlar konusunda kapasite geliştirmeye katkıda bulunur.

Cinsiyet boyutu: 2020 yılında Avrupa Komisyonu, "Cinsiyet Odaklı İnovasyon 2" başlıklı, kapsayıcı analizin araştırma ve inovasyona nasıl katkıda bulunduğunu ele alan bir rapor yayınladı. Yayın, cinsiyet, toplumsal cinsiyet ve kesişimsel analizle ilgili terimlerin ve yöntemlerin tanımlarını içeriyor ve disiplinlerarası vaka çalışmaları sunarak, toplumsal cinsiyet boyutunun iklim değişikliği ve kentsel tasarım dahil olmak üzere çeşitli araştırma ve inovasyon alanlarına nasıl entegre edilebileceğini gösteriyor. AB tarafından ortak finanse edilen Cinsiyet Odaklı İnovasyon Projesi, kapsayıcı mühendislik, kentsel planlama ve tasarımı desteklemek için kontrol listeleri ve inovasyon süreçlerini tasarlama yöntemleri geliştirmiştir.

Açıklayıcı örnekler ve vaka çalışmaları

• City Lab Bristol
• Nappi Naapuri
• Real Junk Food Berlin
• Paris'e 15 dakika (Konsept kartı için buraya tıklayın)
• Cloughjordan Ekoköyü
• Bologna Vatandaş Sözleşmeleri (Katılımcı bütçe hakkında daha fazla bilgi için buraya tıklayın.)
• City Studio
• City Lab Mannheim
• Yerel Enerji Toplulukları (Missions Valencia)
• Vitoria-Gasteiz'deki süper bloklar (ve Sürdürülebilir Ulaşım için Vatandaş Paktı)
• Yaşayabilir Şehirler Programı
• Cinsiyet Odaklı İnovasyon Projesi

Şehirlerin dikkat etmesi gereken kaynaklar ve/veya gelecekteki Platform kaynakları/hizmetleri

• NZC Sosyal İnovasyon Kısa Okumaları
• NZC Sosyal İnovasyon Videosu
• NZC Bilgi Havuzu
• Sosyal İnovasyon Öğrenim Materyalleri (MOOC)
• Siscode Öğrenim Merkezi

İklim değişikliği karmaşık ve çözümü zor bir sorundur; siyasi döngülerin ve sınırların ötesine uzanır ve uzun zaman dilimlerinde gerçekleşir. İklim krizi, demokrasilerimizin dayanıklılığını sınayan bir sınav olmasının yanı sıra, büyük zorlukların ortasında, mevcut ihtiyaçlarımıza ve teknolojik imkânlarımıza yanıt olarak demokrasilerimizi yenilemek için bir fırsattır. Önümüzdeki zorlukların ölçeğine uygun etkili yanıtlar vermek için daha demokratik, işbirlikçi ve kolektif eylem odaklı olmak gerekir; ayrıca, insanların günlük yaşamları üzerinde somut etkileri olan ve kimseyi geride bırakmayan çözümleri birlikte yaratmak için sadece teknolojik ilerlemeden daha fazlası gereklidir.

İklim krizi, toplumda ve şehirlerimizde sistem düzeyinde bir dönüşüm gerekliliğini ortaya koymaktadır. Bu durum, dönüşüm sürecine sadece yerel belediye yönetimlerinin değil, şehir sakinleri, işletmeler, inovasyon aktörleri (üniversiteler ve diğer araştırma, geliştirme ve inovasyon aktörleri gibi), STK’lar ve sivil toplum da dahil olmak üzere daha geniş bir ekosistemin katılımını gerektirmektedir.

"Hareket Yetkisi" başlığı altındaki aşağıdaki bölümlerin tümü, doğası gereği aynı konunun farklı yönlerini ele almaktadır: katılım ve işbirliği yoluyla kritik bir kitle oluşturarak anlamlı ve kalıcı bir değişim sağlamak.

Belediye yönetimi içindeki işbirliği hayati önem taşıyor. İklim dönüşümü, konut, ulaşım, sağlık, eğitim, kentsel planlama, enerji ve ekonomi gibi tüm birimleri kapsayacak. Genellikle çevre ekibinin sorumluluğu olarak görüldüğü durumlarda, iklim dönüşümü genellikle ivme kazanmakta zorlanıyor. Politikaları şekillendirme ve birimler arası bütçelere erişim imkânına sahip güçlü yatay ekipler oluşturmak, başarının kilit unsurudur.

Ancak işbirliği belediye sınırlarıyla sınırlı kalmamalıdır; diğer aktörlerin de bu sürece katılabilmesi gerekir. Hastaneler, üniversiteler, okullar, özel şirketler (hem büyük şirketler hem de KOBİ'ler) ve sivil toplum gibi birçok başka aktör, politikalarını ve kaynaklarını kullanma şekillerini değiştirerek Misyonu destekleyebilir. Misyonu ortaklaşa yöneten kurumlar arası ekipler oluşturmak, belediye yönetiminin çalışmalarını hızlandırmasını sağlar. Ayrıca, dışarıya bakmanın yanı sıra yukarıya da bakmak önemlidir; güçlü çok düzeyli yönetişim ortaklıkları oluşturmak için bölgesel ve ulusal yönetimlerle bağlantı kurmak gerekir.

Son olarak, şehirlerin deneysel ve yinelemeli bir şekilde çalışması gerekecektir. Karşılaştıkları sorunlar karmaşıktır ve net sınırları yoktur. Bu sorunları çözmeye yönelik girişimler, kaçınılmaz olarak sistemin içinden gelen tepkilere yol açacaktır. “Analiz et, planla, uygula” şeklindeki standart yaklaşımı benimsemek, şehirlerin gerçek yaşam koşullarında uygulanabilir olmayan çözümlere hem zaman hem de para yatırması riskini barındırır. Bunun yerine, yönetişimde “planla, test et, yinele” şeklinde refleksif bir yaklaşım benimsemek, izlenecek yöne güven oluşturmaya yardımcı olur ve diğerlerinin de çalışmaların gelişimi sürecinde şekillendirme yapmasına olanak tanır. Bu nedenle, öğrenmeyi hızlandırmak, geçiş sürecinin bu kadar kritik bir itici gücü haline gelmiştir (örneğin, Viable Cities’in yaklaşımında olduğu gibi). Henüz mevcut olmayan yerlerde, şehirlerin küçük deneylerden hızlı dersler çıkarmak ve bunları politika yapımında kullanmak için süreçler oluşturması gerekecektir.

Özet: Kendinize sormanız gereken sorular – Yönetişim ve katılımcı yaklaşımlar

• Yerel yönetişim yaklaşımlarındaki değişikliklere ne ölçüde açıksınız?
• Bu yaklaşımı veya süreci kimlere açmalısınız?
• Bu katılım nasıl gerçekleşecek? Bu katılımı hangi resmi ve/veya gayri resmi yapılar destekleyecek?
• Bunu başarılı bir şekilde gerçekleştirmek için hangi kaynaklar, yapılar, süreçler vb. gerekecek?
• Bu tür yaklaşımlar veya süreçler konusunda daha önce deneyiminiz var mı?

Her Pilot Şehir, yürüttüğü pilot faaliyetlerin türüne uygun olarak – kilit paydaşlar, etkilenen topluluk ve vatandaş grupları, kilit ekosistem aktörleri ve uygulama/yürütme ortaklarıyla ilişkili olarak – kendi değişim koalisyonunu oluşturacaktır. Şehir, ele almayı seçtiği sorunu analiz ederek, aktörleri, şehir hizmetlerini ve süreçleri (yani değer zincirlerini) belirlemek, şehrin kiminle işbirliği yapması gerektiğini tanımlamak ve değişim koalisyonu kurmak için sistem haritalama yöntemini kullanabilir. Açıklayıcı örnekler ve vaka çalışmaları
Dünya genelinde, belediye yönetimleri, yerel işletmeler, inovasyon ekosistemleri ve vatandaşlar arasında iklim çözümlerine yönelik işbirliği modelleri ve koalisyonlar kuran kuruluşlar bulunmaktadır.

İşte birkaç örnek:

• Leuven 2030
• Valencia Misyonu
• Glasgow Şehir Bölgesi (Glasgow Yeşil Anlaşması)
• Viyana'daki İklim Laboratuvarı
• Boston Yeşil Kurdele Vakfı
• San Francisco İklim Değişikliği İş Konseyi
• C40 Şehir İş Ortamı İttifakı
• Vancouver Yeşil Ekonomi modeli
• Helsinki Akıllı ve Temiz Vakfı

Birçok şehir, daha sürdürülebilir bir geleceğe yönelik bir yol haritası oluştururken geniş bir paydaş grubunu sürece dahil etmiştir; örneğin, Londra Döngüsel Ekonomi yol haritası

Demokratik karar alma süreçleri ve inisiyatif, 2030 yılına kadar en iddialı şehirlerde İklim Nötrlüğüne ve 2050 yılına kadar iklim nötr bir Avrupa'ya ulaşmak için hayati öneme sahiptir. Bu nedenle, şehirlerin bu hedefe katkıda bulunmak için vatandaşları ve kentsel paydaşları anlamlı ve kapsayıcı bir katılım sürecine dahil etmesi hayati önem taşımaktadır. Amaç, şehirleri iklim nötrlüğü yolculuklarında vatandaş katılımının rolünü yeniden düşünmeye teşvik etmek ve ilham vermektir. Şehirlerin İklim Nötrlüğüne geçişi için, kentsel sistemlere dair daha derin bir anlayış kazanmak ve şehirlerdeki mevcut varlıklardan yararlanmak amacıyla, çeşitli ve bazen birbiriyle çelişen görüşlerin, bilgilerin ve uygulamaların bir araya getirilmesi gerekmektedir. Demokratik canlılığın artırılması, belediye süreçlerine kapsayıcı katılım ve sektörler arası iletişim ve işbirliği, daha iyi karar alma, hesap verebilirlik ve ortak faydalar sağlanmasına yol açabilir. Bu, bunu desteklemek için ortamlara, becerilere ve kurumlara yatırım yapılmasını gerektirebilir. Birçok kentsel müdahale ve politikanın etkinliği, vatandaşların ve toplulukların tepkisine bağlıdır. Vatandaşlar ve diğer kentsel paydaşlar, kendilerinin yeterince dahil edilmediklerini hissederlerse veya hayatlarını etkileyen kararları etkileme konusunda güçsüz hissederlerse, güçsüzleşebilir ve herhangi bir müdahaleye katılmaktan vazgeçebilirler. Buna karşılık, vatandaşlar karar alma ve uygulama süreçlerine aktif olarak dahil olduklarında, bu süreçlere bakış açıları değişir ve bu da potansiyel olarak daha fazla meşruiyete yol açar; aynı zamanda şehirle olan ilişkilerini de değiştirir. Bu yaklaşım, süreçler ve sonuçları birlikte oluşturulduğu ve güven duyulduğu için, kalpleri ve zihinleri kazanma ve sistemin tüm kısımlarında gerekli davranış değişikliğini teşvik etme olasılığı daha yüksektir. Bu, zorlukların üstesinden gelebilecek güçlü, canlı ve daha sağlıklı topluluklar yaratır.

NZC Pilot Şehirler programının uygulanması, vatandaşların ve kentsel paydaşların yaklaşımlarını ve yeni demokratik yenilikleri hayata geçirmek, test etmek ve bunlardan ders çıkarmak; ayrıca şehirdeki katılım kültürünü iyileştirmek ve güçlendirmek için iyi bir fırsattır. Kalıcı bir değişim, insan odaklı, topluma ve iklim direncine bağlı ve yerel bağlama yanıt veren demokratik yaklaşımlar gerektirir. Sadece yukarıdan aşağıya değil, aşağıdan yukarıya da uzanan işbirliği ile birbirine bağlanan topluluk sesleri ve bilgisi, hükümetlerin ve sivil toplumun attığı adımların temelini oluşturmalıdır. Uygun olduğu durumlarda, etnik köken, yaş veya engellilik gibi sosyal kategorilerin kesişim noktaları ve cinsiyet boyutunun önemi göz önünde bulundurularak kapsayıcı yaklaşımlar teşvik edilmelidir.
İşte birkaç örnek:

• Lisboa Participa | Lizbon'da Yeşil Katılımcı Bütçeleme
  Katılımcı bütçeleme (PB) süreçleri, toplulukların bir şehrin bütçesi ve harcamaları konusunda karar almasını sağlar. PB, aşağıdakilerle birleştirilebilir:
  müzakere ile
  sağlam ve kapsayıcı bir süreç. Toplulukların hükümet harcamaları üzerinde söz sahibi olmasını ve kontrolünü sağlamayı amaçlayarak Latin Amerika'da geliştirilmiştir. Katılımcı Bütçeleme (PB) tüm dünyada uygulanmaktadır. Lizbon'da Belediye Meclisi tarafından başlatılmış ve uzun yıllardır uygulanmaktadır. Katılımcı Bütçelemenin faydaları arasında, toplulukların harcamalar üzerinde sahiplenme duygusu kazanması sonucunda topluluk ruhunun güçlenmesi ve belediye yönetimlerine duyulan güvenin artması sayılabilir. Ancak Katılımcı Bütçeleme, genellikle kısa vadeli projelerle ilgilendiği için uzun vadeli veya karmaşık sorunları ele almakta daha az başarılıdır. Son yıllarda, bazı Katılımcı Bütçeleme süreçleri şu nedenlerle eleştirilmiştir:
  güçlendirme konusundaki odaklarını yitirdiler. Ayrıca,
  Şehir düzeyindeki kamu harcamaları, ulusal düzeydeki bütçe denetimi nedeniyle kısıtlanabilir.
  https://op.lisboapartici
• İskoçya Vizyonu | Öneriler Geleceğimizi Nasıl Şekillendirebilir? | İskoçya İklim Meclisi İskoçya İklim Meclisi kapsamında, katılımcıların geleceğe dair vizyonları hikâye anlatımı ve öykü oluşturma yoluyla hayata geçirildi. Amaç, vatandaşların meclis için hazırladıkları öneri taslaklarını daha geniş bir kitleye somut bir şekilde sunmak ve uzun vadeli politika çözümlerini ve bunların insanların yaşamları üzerindeki etkisini ortaya koymaktı. İskoçya Vizyonu | Öneriler Geleceğimizi Nasıl Şekillendirebilir? | İskoçya İklim Meclisi
• Toplum Odaklı Teknoloji Değerlendirmesi | Teknokrasi ve Algotokrasiye Karşı Mücadele
  Teknoloji değerlendirmesine yönelik katılımcı yaklaşımlar, süreci teknolojiden en çok etkilenenlerin yaşam deneyimlerine dayandırır ve genellikle teknoloji değerlendirmelerine hakim olan uzmanlar ve paydaşlarla karşılıklı bir işbirliği içinde çalışır. Bu yaklaşım, karmaşık teknolojik sorunların yalnızca uzmanlar tarafından çözülemeyeceğini ve vatandaşların ve toplulukların, uzmanların hakim olduğu yaklaşımların demokratikleştirilmesine önemli katkılar sağladığını kabul eder.
  Danimarka Teknoloji Kurulu, bu yaklaşımın öncülüğünü 1960'lı yıllarda yapmıştır. Teknoloji değerlendirmesine yönelik katılımcı yaklaşımlar, aşağıdakileri sağlayarak yeni teknolojilerin uzun vadeli sürdürülebilirliğini destekler:
  etkileri bütüncül ve demokratik bir şekilde değerlendirilmeli ve yeni ve önemli etkileri olan teknolojilerin uygulamaya konulmasından önce kamuoyunda yeterince tartışılmalıdır. Ancak şu anda,
  Teknoloji değerlendirmeleri, uzmanlar ve sektörün çıkar grupları tarafından domine edilmektedir.
  EXP8 | Algokrasiye Karşı Mücadele: Teknoloji değerlendirmesinde yeni katılımcı yaklaşımlara duyulan ihtiyaç.

Yönetişim ve katılımcı yaklaşımlar
"Topluluklar ve iklim değişikliği" konusuna ilişkin bazı iyi vaka çalışmaları burada bulunabilir

Şehirlerin dikkat etmesi gereken kaynaklar ve/veya gelecekteki Platform kaynakları/hizmetleri

• NZC Vatandaşları ve Kentsel Paydaşlar Hızlı Okuma
• NZC Vatandaşları ve Kentsel Paydaşlar Videosu
• Yöntemler ekosistemi ile vatandaşların ve kentsel paydaşların katılımı ve demokratik yeniliklere ilişkin vaka çalışmaları
• Eylem Öğrenimi Programı
• Kentsel Çevre Haritalama Aracı
• Tutarlı Şehir “Etkileşimleri” Yolculuğu

Misyon Şehirleri, hem dönüşüm süreçlerini finanse etmek hem de kamu ve özel kaynakları kullanarak projeleri hayata geçirmek için önemli bir sermaye ihtiyacıyla karşı karşıyadır. Bu şehirlerin başarısı, bu kaynakları belirleyip temin edebilmelerine bağlı olacaktır. İhtiyaçlar arasında, İklim Nötrlüğünü sağlayabilecek projeler ve portföyler geliştirmek için yeterli finansmanın yanı sıra, kamu ve özel sermaye fonları ve bu projelerin ihtiyaçlarına göre finansmanı yer almaktadır. Kamu sektörü eş finansmanı, özel sektör finansmanı, kamu ve özel sektör bütçelerinin yeniden yönlendirilmesi, hayırsever fonları veya yerel yükümlülük sahiplerinden (örneğin, kamu hizmetleri şirketleri) sağlanan fonlar gibi çeşitli kaynaklara ihtiyaç duyulacaktır.

Misyon Şehirleri, İklim Şehri Sözleşmesi (CCC) sürecinin bir parçası olarak ‘yatırım planları’ hazırlayacaktır. Bu kapsamın sadece yatırım faaliyetlerini değil, sermayenin tüm boyutlarını – proje finansmanı için gerekli fon, kamu ve özel sermaye – içerdiğini belirtmek isteriz

Bu planlar, çeşitli unsurlardan oluşan bir çerçeve üzerine kurulmuştur:

• 2030 yılına kadar İklim Nötrlüğüne geçiş için gerekli toplam sermaye ihtiyacını değerlendirmek;
• Şehir ve bölge yönetimlerinin liderleri ve personeli, kilit paydaşlar, sermaye kurumları ve vatandaşlar gibi kilit aktörlerin kapasite ve yetkinlik ihtiyaçlarını değerlendirmek ve bu ihtiyaçları karşılamak;
• Hangi tür müdahalelerin hangi sermaye türlerini ve finansman mekanizmalarını gerektirdiğini anlamak;
• Veri incelemesi ve ihtiyaç değerlendirmesi, iklim ve ilgili politikalar (şehir, bölge, ülke), uygun ve gerekli sermaye yapılarının değerlendirilmesi, sermaye ve finansal risk analizi ile risk azaltma stratejilerini içeren, büyük ölçekli sermaye oluşumu ve kullanımı için 'elverişli bir ortam' yaratmak;
• Tüm aktörler arasında şeffaflık ve hesap verebilirliği sağlamak ve “yeşil yıkama” risklerini önlemek amacıyla, daha geniş kapsamlı Misyon etki çerçevesiyle uyumlu, sermaye ve finans yönetişimi ile etki izleme için sağlam mekanizmalar oluşturulmalıdır.

Bir "Misyon Şehirleri" Yatırım Planı, İklim Nötrlüğüne ulaşmak için izlenecek etki yolları ile uyumlu sermaye ihtiyaçlarının ayrıntılı bir dökümünü sunacaktır. Bu plan, gerekli karbon azaltma eylemlerini desteklemek üzere finansman tahsisini etkileyebilecek çeşitli riskleri ortaya koyacak ve farklı sermaye kaynaklarının akışını destekleyen kolaylaştırıcı eylemlerin/gerekliliklerin belirlenmesine yardımcı olacaktır. Bu eylemler arasında, ölçeklendirilmiş eylemleri mümkün kılacak politika değişiklikleri, özel şehir fonları gibi etkili kurumsal düzenlemelerin tasarlanması ve tüm kamu ve özel sermaye kaynakları genelinde riskleri sınırlamak ve yönetmek için alınacak önlemler yer alacaktır. Özellikle, Pilot Şehir Programı kapsamında şehirlere aşağıdaki alanlarda destek sağlanacaktır:

• Sermayeyi etkin bir şekilde harekete geçirmek için politika tutarlılığının sağlanması
• Finansman ve kaynak temini amacıyla çeşitli sermaye kaynaklarını düzenlemek üzere şehir (veya bölgesel/ulusal) düzeyde gerekli sermaye yapılarının belirlenmesi ve oluşturulması
• Şehirlerin çeşitli ihtiyaçları doğrultusunda sermayeyi etkin bir şekilde kullanabilmeleri için gerekli kapasiteleri oluşturmak

İzleme, Değerlendirme ve Öğrenme (MEL) faaliyetleri, NZC Pilot Şehirleri için birbiriyle bağlantılı faaliyetlerdir; bu faaliyetler, ilgili pilot faaliyetler aracılığıyla iklim nötrlüğüne yönelik ilerlemenin ölçülmesini desteklemenin yanı sıra, elde edilen etkilerle ilgili ortak öğrenimlere dayalı olarak Pilot Şehirler arasında sinerji oluşturur. İzleme, şehirlerin doğrudan etkiler (net sıfır sera gazı emisyonları gibi) ve dolaylı etkiler (ortak faydalar) yönündeki ilerlemesini takip etmek ve analiz etmek için nicel göstergelerin geliştirilmesi ve uygulanmasıyla ve ayrıca veri toplama araçları ile altyapısının kurulması, yönetimi ve bakımıyla ilgilidir. Değerlendirme, kritik kilometre taşlarının, ara sonuçların ve nihai etkilerin ne ölçüde gerçekleştirildiğini belirlemek amacıyla, belirlenen amaçlar, hedefler ve karşılaştırma ölçütlerine göre izleme bilgilerinin analizini ve değerlendirmesini ifade eder. Öğrenme, şehirlerin hangi çözümlerin hangi bağlamlarda, kimler için ve neden işe yaradığını anlamalarına yardımcı olmak üzere gerçek zamanlı içgörüler üretmek için yapılandırılmış ve sürekli bir durum değerlendirme ve sentez sürecini ima eder. Bu şekilde, bu faaliyetler yansıtıcı yönetişimi mümkün kılacak ve eylem planını düzeltecek/iyileştirecek kanıt ve bilgi üretecektir. Son olarak, MEL, NZC içindeki çok sayıda iklim nötrlüğü alanı ve şehir bağlamında pilot faaliyetlerin ölçeklenebilirliği ve aktarılabilirliği için hayati önem taşır.

NZC pilot faaliyetlerinin çok boyutlu ve sistemik etkilerinin erken aşamada öngörülmesini sağlamak ve sonraki müdahalelerden elde edilen derslerin sürekli olarak kaydedilmesi, ölçülmesi ve MEL süreçlerine dahil edilmesi, şehirler için zorlu bir çabadır. İklim nötrlüğü için beklenen dönüşümlerin doğrusal olmayan ve karmaşık yollar üzerinden gerçekleşeceği öngörüldüğünde, bu görev daha da karmaşık hale gelir. Bunu ele almak için, şehirlerin beklenen ‘etki yolları’ hakkında gelişen bir süreç olarak anlayış ve netlik kazanmaları, şehirlerin hem nicel hem de nitel göstergeler aracılığıyla MEL süreçlerini etkili bir şekilde işlevselleştirmelerine yardımcı olacaktır.

Pilot Şehirler, zaman çizelgesi boyunca olumlu etkilerin ortaya çıkmasını sağlayacak temel mekanizmaları açıkça ortaya koymak üzere, Etki Mantığı veya Değişim Teorisi (TOC) aracılığıyla etki yollarını net bir şekilde ifade etmeleri için desteklenecektir. Bu Etki Mantıkları ve dönüşüm anlatıları, Pilot Şehirlerin önerdiği faaliyetleri, gözlemlenebilen/ölçülebilen ve kentsel sistemleri değiştirecek daha sonraki uzun vadeli etkilerin habercisi olan kısa ve orta vadeli değişikliklerle ilişkilendirecektir.

Açıklayıcı örnekler ve vaka çalışmaları

• GPC: Topluluk Ölçeğinde Sera Gazı Emisyonları için Küresel Protokol (GPC), şehirlerin birbirinden farklı ancak birbirini tamamlayan iki yaklaşım kullanarak kapsamlı bir sera gazı envanterini ölçmesini ve açıklamasını gerektirmektedir. Bunlardan biri, şehir sınırları içinde gerçekleşen üretim ve tüketim faaliyetlerinden kaynaklanan emisyonları, şehir sınırları dışında salınan bazı emisyonları da dahil olmak üzere kapsar. Diğeri ise tüm emisyonları, fiziksel olarak nerede meydana geldiklerine bağlı olarak “kapsamlar” olarak sınıflandırır. Bu yaklaşım, çifte sayımı önlemek için birden fazla şehir envanterinin birleştirilmesinde şehir sınırları içinde fiziksel olarak salınan emisyonların ayrı olarak hesaplanmasını gerektirir. Kapsam çerçevesi, şehir içinde fiziksel olarak meydana gelen emisyonları (kapsam 1), şehir dışında meydana gelen emisyonları (kapsam 3) ve şehir sınırlarını aşan veya aşmayan şebekelerden sağlanan elektrik, buhar ve/veya ısıtma/soğutma kullanımından kaynaklanan emisyonları (kapsam 2) ayırt etmeye yardımcı olur.
• Belediye Başkanları Sözleşmesi çerçevesi: İklim değişikliğinin etkilerinin azaltılması ve uyum raporlamasına (yerel sera gazı hesaplamaları dahil) yönelik bu metodolojik yaklaşım, doğası gereği bütüncül bir nitelik taşımaktadır. İklim değişikliğinin etkilerinin azaltılması bağlamında bu yaklaşım, yerel yönetimlerin kendi bölgelerindeki tüm farklı tüketicilere ulaşmalarına yardımcı olmaktadır. Yerel paydaşların aktif bir rol üstlendiği, entegre ve kapsayıcı bir iklim ve sürdürülebilir enerji planlamasına yönelik metodoloji.
• Öğrenme/anlamlandırma yöntemler: MOTION projesi ve Deep Demonstrations gibi EIT Climate-KIC tarafından finanse edilen girişimler aracılığıyla yenilikçi MEL süreçleri geliştirilmiş ve uygulanmıştır. Bu süreçler, AB şehirleriyle birlikte gerçek zamanlı öğrenme ve anlamlandırma süreçlerini hayata geçirmiş, çeşitli alanlarda hızlı değerlendirme döngüleri oluşturmuş ve açıkça sistemik dönüşüme odaklanmıştır

Şehirlerin dikkat etmesi gereken kaynaklar ve/veya gelecekteki Platform kaynakları/hizmetleri

• NZC İzleme, Değerlendirme ve Öğrenme (MEL) Çerçeve, şehirler tarafından vurgulanan MEL ihtiyaçlarına, CCC çerçeve koşullarına, JRC’nin önerilerine ve ayrıca Misyonun daha geniş kapsamlı uygulamasının izleme ihtiyaçlarına dayanmaktadır. Şehirlerin şu anda uygulamada kullandıkları mevcut metodolojiler, mevcut araçlar ve çerçevelerden oluşan kapsamlı bir havuza dayanan MEL Çerçevesi, NZC uygulamasının ve dolayısıyla Misyonun performansının değerlendirilmesi için kritik gösterge setleri, ölçüm ve raporlama süreçleri geliştirecektir (Çerçevenin temel bileşenlerini gösteren aşağıdaki Şekil'e bakınız).

• NZC TOC ve TOC kaynakları (Canvas, araç seti), emisyon alanları ve etki araçlarından oluşan portföyünün temel çıktılarının gerekçesini eleştirel bir şekilde değerlendirmek üzere, beklenen sonuçlar/etkilerden (hem doğrudan hem de yan faydalar) oluşan bir “seçenek menüsü” ile MEL faaliyetlerinin kapsamının belirlenmesine destek sağlayacaktır. Şehirler, pilot faaliyetlerin öngörülen sonuçlara nasıl katkıda bulunduğunu ve metrikler ve gösterge setleri şeklinde mevcut kanıtlarla nasıl desteklendiğini değerlendirebileceklerdir. Bu adım ayrıca, öngörülen değişime dayalı olarak neyin ölçüleceğinin seçilmesine, doğru kanıtların belirlenmesine ve kanıt eksikliklerinin değerlendirilmesine ve bu eksikliklerin NZC MEL Çerçevesi aracılığıyla nasıl giderilebileceğine yardımcı olacaktır (aşağıdaki Şekil'e bakınız).

• Portal'da yer alan MEL özellikleri: MEL Çerçevesi, Pilot Şehirlerin uygulamalarından elde edilen doğrudan ve dolaylı faydaları, ara sonuçları ve uzun vadeli etkileri ölçümlemesine de destek sağlayacaktır. Ayrıca, bu değerlendirme verileri NZC Portalı ile entegre edilerek şehir genelindeki ve sektöre özgü ilerlemeler görselleştirilecek, bu veriler toplanarak şehirlerin emisyon azaltma potansiyeli ile karşılaştırılacak ve ilerleme takibi için raporlama rutinini belirleyecek bir arayüz oluşturulacaktır.

Doğrudan etkiler ve dolaylı etkiler (Eş fayda ve “Önemli Zarar Verme” ilkeleri):
NZC Pilot Şehirleri için, ortak faydalar, iklim değişikliğinin etkilerinin azaltılmasına veya iklim değişikliğine uyum müdahalelerinin ayrılmaz bir parçası olan ek etkiler veya olumlu yan etkiler olarak anlaşılmaktadır. Bu etkilerin, hedef alınan emisyon alanlarına ve şehirler tarafından tasarlanan çözüm portföyüne bağlı olarak, Pilot uygulamalar aracılığıyla kısa, orta veya uzun vadede elde edilmesi beklenebilir. Örneğin, düşük karbonlu ve aktif mobilite çözümlerinin halk sağlığı ve refahı üzerinde olumlu etkileri olduğu bilinmektedir. Aynı zamanda, bazı iklim eylemleri potansiyel olarak olumsuz sonuçlara veya kaçınılması gereken ödünleşimlere yol açabilir. Örneğin, biyokütle kaynaklarından enerji üretiminin veya ısınmanın artması, yerel hava kalitesi ve bölgesel biyolojik çeşitlilik üzerinde olumsuz etkilere neden olabilir. Eylemlerin diğer sektörler üzerindeki bu tür olumsuz etkileri, AB Taksonomi Yönetmeliği'nde (Madde 17) "Önemli Zarar Verme" (DNSH) ilkeleri olarak özetlenmiştir ve çevresel hedefler ile ilgili faaliyetlere uygulanmaktadır. Bu ilkeler, NZC Portalında bulunan teknolojik çözümler/hizmetler ile ilgili NZC Taksonomisi ve ilgili bilgi havuzları ile bilgi formlarına da rehberlik etmektedir. Eş faydalara müdahalenin sonucuyla ne kadar yakından ilişkili olduklarına göre doğrudan ve dolaylı olarak da sınıflandırılabilir. Örneğin, yenilenebilir enerji kullanımı yoluyla hava kalitesinin iyileştirilmesi (azot oksit ve partikül madde konsantrasyonlarında azalma) doğrudan bir eş fayda iken, buna bağlı olarak hastalık ve ölüm oranlarında görülen iyileşmeler, hava kalitesindeki iyileşmelerden kaynaklanan dolaylı eş faydalardır. Bu nedenle, potansiyel eş faydalara ve bunların birbirleriyle nasıl bağlantılı olduğuna dair net ve kapsamlı bir anlayışa sahip olmak, şehirlerin belirli faaliyetleri için geniş bir yelpazede dolaylı etkileri ve ödünleşmeleri belirlemelerine yardımcı olacaktır. Ayrıca, eş faydaları/etkileri tahmin etmek için veri ihtiyaçlarını önceden düşünmek ve önerilen Pilot faaliyetler için MEL'e yönelik veri toplama yaklaşımını dahil etmek önemlidir.

Aşağıdaki bölümde, Pilot Şehirlerin portföylerini oluştururken dikkate almaları için, eş faydalara ilişkin kapsamlı (ancak kesin olmayan) bir “liste” ve bunların tematik sınıflandırması sunulacaktır
İklim değişikliğinin etkilerinin azaltılması ve uyum/dayanıklılık, çevre (su, arazi ve ekosistemler), gıda tedariki ve üretimi, sosyo-ekonomik ve sağlık alanlarındaki eş faydalara ve sektörler arası entegrasyonun sağlanmasına yönelik farklı tematik eylemler için potansiyel etkilerin, eş faydaların, sinerjilerin ve risklerin haritalandırılmasına başlanmıştır. Bununla birlikte, bu bağlantıların hem kavramsal anlayış hem de uygulamada ve hayata geçirmede bağlamsal hususlar açısından karmaşık olduğunu kabul ediyoruz. Bu karşılıklı bağımlılıklar daha sonra daha derinlemesine analiz edilecek ve NZC Etki Mantığı (Değişim Teorisi), MEL kaynakları, emisyon veri raporlama mekanizmaları, teknolojik çözümlerin ve benimsenmesinin önündeki engellerin analizi ve diğer ilgili proje Çalışma Paketleri gibi gelecek NZC Çıktılarında daha derinlemesine analiz edilecek ve sunulacaktır. Aşağıdaki tablo, NZC'de hizmet ve çözüm tasarımı ile MEL faaliyetleri için bir başlangıç noktası olarak değerlendirilen çok çeşitli doğrudan ve dolaylı ortak faydaların ve bunların sınıflandırılmasının bir özetini sunmaktadır.

	Etkiler (yan faydalar dahil) ve etki kategorileri
Doğrudan etkiler	İklim nötrlüğü
	İklim Değişikliğinin Etkilerinin Azaltılması Azaltılmış sera gazı emisyonları Enerji verimliliğinde artış veya yenileme oranı (bölgesel ısıtma dahil) Azalan enerji talebi, ihtiyacı veya tüketimi Temiz, istikrarlı ve uygun fiyatlı enerjiye erişimin artırılması Enerji yoksulluğunun azaltılması Toplu taşıma, yaya ve bisiklet kullanımına doğru artan mod değişimi Özel araçların ulaşımdaki payındaki azalma Özel araçlar, yük taşımacılığı ve toplu taşıma alanlarında düşük karbonlu teknolojili araçların (elektrikli araçlar, elektrikli bisikletler, hidrojen yakıtlı araçlar vb.) kullanımının artması
	İklime Uyum Karbon tutulumunun artırılması (örneğin, doğa temelli çözümler yoluyla) Kentsel altyapının istikrarının artırılması Doğal afetler veya iklimsel afetlere karşı riskin azaltılması İklim etkilerinin belirsizliğine karşı hazırlık düzeyinin artırılması
Dolaylı etkiler	Halk Sağlığı ve Çevresel Etkiler Daha iyi hava kalitesi Gürültü kirliliğinin azaltılması Yol güvenliğinin artırılması Isı adası etkisinin azaltılması Geliştirilmiş fiziksel ve zihinsel sağlık Yaşanabilirliğin artırılması, çekicilik ve estetik (Yeni AB Bauhaus Hedefleri ile uyumlu) Fiziksel aktivitenin artırılması ve aktif yaşam tarzları Konutlara adil ve uygun fiyatlı erişim
	Sosyal Kapsayıcılık, Demokrasi ve Kültürel Etkiler Vatandaşların ve toplulukların katılımının ve katılım/etkileşim için sosyal kapasitelerinin güçlendirilmesi Sosyal adaletin artırılması Sosyal uyumun güçlendirilmesi, cinsiyet eşitliği, adalet demokratik kurumların işleyişinin iyileştirilmesi Toplumsal konulara ilişkin farkındalığın artması İş ve istihdam olanaklarına ve beceri geliştirme fırsatlarına erişimin artırılması Bilgiye erişimin artırılması, farkındalık ve davranış değişikliği
	Ekonomik Kalkınmanın Etkileri Ar-Ge ve inovasyona yapılan yatırımların artırılması Gelecekteki bakım ve yatırım maliyetlerinde azalma Nitelikli işlerin sayısında ve istihdam oranında artış Ekonomik canlılığın artması (işlerin kalitesi, sürdürülebilir tedarik zincirleri vb.) Doğal sermayenin artan ekonomik getirisi Teknolojik hazırlık düzeyinde ve benimsenme oranında artış Yerel ekonomik faaliyetler ve küresel bağlantılar Yerel girişimciliğin ve yerel işletmelerin/girişimlerin artması Yerel işletmeler ve girişimler için görünürlüğün artırılması ve bilgi/teknoloji transferi Yakınlık ve paylaşım ekonomisi gibi yeni ekonomik modellerin yaygınlaştırılması
	Kaynak Verimliliğinin Etkileri Atık yönetiminin iyileştirilmesi ve verimlilik artışı Malzeme döngülerinin ve döngüsel ekonominin yaygınlaştırılması Su kalitesinde artış Geliştirilmiş su yönetimi süreci/uygulaması Sürdürülebilir ve dayanıklı gıda üretim ve tedarik sistemleri Gıda israfının azaltılması Yerel olarak yetiştirilen gıdaların üretimi ve tüketiminin artırılması Geliştirilmiş arazi kullanım yönetimi uygulamaları (biyoçeşitlilikle bağlantılı)
	Biyolojik Çeşitlilik Üzerindeki Etkiler Kentsel ormancılığın yaygınlaştırılması, ağaçlandırma ve bitki sağlığının iyileştirilmesi Zararlı ekolojik ayak izinin azaltılması Artan sayısız tür ve tozlayıcı Geliştirilmiş toprak sağlığı Hastalık salgını/pandemi riskinin azalması Ekolojik bilincin artması Ekolojik habitat bağlantısının güçlendirilmesi Doğanın daha iyi bir şekilde yeniden canlandırılması

Şehirlerin dikkat etmesi gereken kaynaklar ve/veya gelecekteki Platform kaynakları/hizmetleri

• NZC Etki Mantığı, şehirlerin Pilot Etki Yolları boyunca haritalandırılan ara sonuçlarla beklenen doğrudan ve ikincil faydaların birbirleriyle olan bağlantılarını ortaya koyacak önemli bir kaynak olacaktır.
• Bu konu kapsamında şehirlere sağlanacak kaynaklar, pilot faaliyetler için elde edilmesi ve ölçülmesi beklenen kısa, orta ve uzun vadeli sonuçlar olarak değerlendirilecek eş faydalardan oluşan bir listeyi/menüyü içerecektir. Bu liste, MEL Çerçevesi ve Etki Mantığı ile NZC Teknolojik Çözümler ve Hizmetler Taksonomisi kapsamında geliştirilmekte olan mevcut çalışmalar ve kaynaklara dayanacaktır.
• NZC Platformu’nun teknolojik çözüm ve hizmetlerin seçilmesine ilişkin rehberliği, Pilot Şehirlerin dışsal etkileri değerlendirmesine ve yenilikleri hayata geçirirken DNSH ilkelerine aykırı olma risklerini tespit edip işaretlemesine destek olacaktır.
• Bir önceki bölümde ayrıntılı olarak ele alınan MEL Çerçevesi ve Etki Mantığı, Pilot Şehirlerin müdahalelerinin risklerini ve istenmeyen sonuçlarını belirlemelerine rehberlik edecek; bu süreçte AB’nin iklim ve çevre önceliklerine bağlı kalınacak ve bu önceliklere önemli bir zarar verilmeyecektir.
• Platform ile ilgili olarak, Çağrı ve Hibe Yönetimi Modülü, Pilot Şehirlerden elde edilen verilere dayalı olarak temel yan faydaların ölçümlerini ve görselleştirilmesini de içeren pilot faaliyetlere ilişkin tüm raporlamanın operasyonel yönetimi için kullanılacaktır.
• Bilgi Havuzu kapsamında ele alınan teknoloji ve emisyon alanlarına özgü çözümlerden oluşan kütüphane, eşlik eden faydalarla etiketlenecek ve her bir çözüm için bu faydalar eşleştirilecektir

Açıklayıcı örnekler ve vaka çalışmaları

• EIT Climate-KIC tarafından koordine edilen “Sağlıklı, Temiz Şehirler Derinlemesine Uygulama Projesi”, stratejik bir öğrenme süreci oluşturmak üzere bir grup hırslı AB şehrine destek sağladı. Proje, bölgeye özgü deneysel çalışmalar için bir etki mantığı geliştirmiş ve tasarım ile uygulamaya yön verecek eyleme geçirilebilir içgörüler elde etmek amacıyla “anlamlandırma” döngülerini hayata geçirmiştir.
• 115 ülkedeki Hızlandırıcı Laboratuvarlar ağından oluşan UNDP Sensemaking uygulaması, 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri (SKH’ler) doğrultusunda kamu sektörü çalışanlarından oluşan küresel bir topluluk içinde akranlar arası öğrenme modellerini mümkün kılmak ve öğrenmeyi hızlandırmak amacıyla karmaşıklık ve sistem düşüncesi araçları/yöntemleri tasarladı ve hayata geçirdi.
• Yaşam Laboratuvarları yaklaşımı ve bu yaklaşımın çeşitli AB girişimleri aracılığıyla hayata geçirilmesi, çok aktörlü koalisyonların kentsel sorunlara ilişkin öğrenmeyi hızlandırmak amacıyla yenilikçi çözümleri test edebilecekleri, geliştirebilecekleri ve birlikte oluşturabilecekleri bir ortam sunmaktadır. Örneğin: AMS Enstitüsü - Kentsel Yaşam Laboratuvarları.

Şehirlerin dikkat etmesi gereken kaynaklar ve/veya gelecekteki Platform kaynakları/hizmetleri

• Şehir kümeleri için atölye çalışmaları düzenleyerek şehirlerin etki yolları, öğrenme hedefleri/stratejileri ve değerlendirme yöntemlerini ortaklaşa oluşturmak ve diğer Pilot Şehirlerle düzenli olarak deneyimlerini paylaşmak.
• NZC Etki Mantığı ve Net Zero Cities Platformu ile Portal tarafından sağlanan destekleyici materyaller (çalışma şablonları, yöntemler, araçlar, vaka çalışmaları vb.).
• Ulusal Misyon platformlarıyla sinerji ve bağlantılar kurarak NZC Pilot Şehirler Programı’ndan elde edilen deneyimleri ülke çapında yaygınlaştırmak

AB Misyonları, 2021-2027 yılları için hazırlanan Horizon Avrupa araştırma ve inovasyon programının yeni bir bileşenidir. Bu misyonlar, Avrupa Yeşil Anlaşması gibi Avrupa Komisyonu'nun önceliklerini desteklemektedir. Dijital Çağa Uygun Avrupa, Kanseri Yenmek ve Yeni Avrupa Bauhaus. Horizon Europe Misyonlarını belirlemek, tasarlamak ve uygulamak için önde gelen uzmanları bir araya getiren beş Misyon Kurulu oluşturuldu. Eylül 2020'de Misyon Kurulu, nihai önerilerini Avrupa Komisyonu'na sundu. Eylül 2021'de AB Misyonu: 2030’a Kadar 100 İklim-Nötr ve Akıllı Şehir (Şehirler Misyonu) resmi olarak başlatıldı ve Uygulama Planı yayınlandı.

NetZeroCities (NZC), Horizon 2020 Araştırma ve İnovasyon Programı tarafından finanse edilen dört yıllık bir projedir. Bu proje, şehirlerin karşılaştıkları mevcut yapısal, kurumsal ve kültürel engelleri aşmalarına yardımcı olmak ve 2030 yılına kadar İklim Nötrlüğüne ulaşmalarını sağlamak amacıyla tasarlanmıştır.

NZC projesi, şehirlerin iklim nötr hale gelme yolunda karşılaştıkları zorlukları aşmak için ihtiyaç duydukları uzmanlığa erişebilmelerini sağlamak amacıyla, sistemik değişim, vatandaş katılımı ve dahil olması, katılımcı ve yenilikçi yönetişim, sermaye ve finansal yapılandırma ile sosyal inovasyon alanlarında ileri düzeyde imkanlar sunmaktadır.

NetZeroCities, şehirlerin yerel ve bölgesel bağlamlara uyarlanmış özel stratejiler geliştirme ihtiyacının farkındadır ve yeni ve mevcut araçları, kaynakları ve uzmanlığı geliştirerek, tanıtarak ve tüm şehirlerin bir çevrimiçi portal aracılığıyla erişebileceği tek noktadan hizmet platformuna (Mission Platform) entegre ederek bu şehirleri destekleyecektir. NZC Misyon Platformu ayrıca, yerel paydaşlar ve vatandaşlarla birlikte İklim Şehir Sözleşmeleri'nin oluşturulmasında da destek sağlar. İklim Şehir Sözleşmelerinin hazırlanması, imzalanması ve uygulanması, 2030'a kadar 100 İklim Nötr ve Akıllı Şehirler hedefine yönelik AB Misyonunun temel bir özelliğidir. Yasal olarak bağlayıcı olmasa da, bu sözleşmeler sadece Avrupa Komisyonu ve ulusal ve bölgesel yetkililere değil, aynı zamanda vatandaşlara da açık ve görünür bir siyasi taahhüt teşkil etmektedir. Sözleşmeler, şehrin 2030 yılına kadar İklim Nötrlüğünü sağlaması için planlar ortaya koyacak ve bir yatırım planı içerecektir.

Ayrıca, NZC projesi kapsamında Pilot Şehirler için açık bir çağrı başlatılacaktır. NZC Misyon Platformu tarafından sağlanan hizmetler, bilgi ve uzmanlık desteği ile Pilot Şehirler, bir veya birden fazla emisyon alanı içinde ve/veya arasında, dönüşümün önündeki engelleri aşmak ve nihayetinde karbon nötr bir şehir olma yolunda ilerlemelerini hızlandırmak için karbonsuzlaşma yollarını test eden müdahaleler uygulamayı taahhüt edeceklerdir. Pilot Şehirler, işbirliği, değerlendirme ve öğrenmeye vurgu yaparak deneylerinin uygulanmasını desteklemek ve değişimin önündeki engelleri ve bunları aşmak için çok düzeyli, çok kollu müdahaleler için fırsatları belirlemek amacıyla hibe fonu alacaklardır.

Faydalı bağlantılar ve kaynaklar

• NetZeroCities, şu adresten erişilebilir: https://netzerocities.eu/
• AB Misyonu — İklim Nötr ve Akıllı Şehirler Uygulama Planı, Eylül 2021.
• Ek belgeler, AB Misyonu: İklim Nötr ve Akıllı Şehirler ana sayfasındaki Şehirler için Bilgi Kiti dahil

Avrupa Yeşil Anlaşması
Avrupa Yeşil Anlaşması (AB Yeşil Anlaşması), bu neslin en önemli görevi olan iklim ve çevreyle ilgili zorluklara Avrupa Birliği’nin verdiği yanıttır. Bu, AB'yi adil ve müreffeh bir topluma dönüştürmeyi amaçlayan yeni bir büyüme stratejisidir. Bu toplumda, 2050 yılında net emisyon olmayan, çevre ve vatandaşların sağlığının korunduğu ve ekonomik büyümenin kaynak kullanımından ayrıştırıldığı modern, kaynak verimli ve rekabetçi bir ekonomi yer alacaktır.

Uygulamada, 2020 yılında onaylanan Avrupa Yeşil Anlaşması, Avrupa Komisyonu tarafından, Avrupa Birliği (AB) iklim açısından nötr hale getirmektir. Ayrıca, AB'nin 2030 yılına yönelik sera gazı emisyon azaltım hedefini 1990 seviyelerine kıyasla en az %50'ye ve %55'e doğru artırmak için bir etki değerlendirme planı sunulacaktır. Plan, mevcut her bir yasanın iklim açısından yararlarını gözden geçirmek ve döngüsel ekonomi, bina yenileme, biyoçeşitlilik, tarım ve inovasyon konularında yeni yasalar çıkarmaktır.

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Avrupa Yeşil Anlaşması'nın Avrupa için bir "Ay'a ayak basma anı" olacağını belirtti. Von der Leyen, Frans Timmermans'ı Avrupa Yeşil Anlaşması'ndan sorumlu Avrupa Komisyonu Başkan Yardımcısı olarak atadı.

Sürdürülebilir Avrupa Yatırım Planı, Avrupa Yeşil Anlaşması’nın yatırım ayağını oluşturmaktadır. 2030 iklim ve enerji hedeflerine ulaşmak için 2030 yılına kadar yıllık 260 milyar avroluk ek yatırım gerekecektir. Politika hedefleri ile mevcut önemli özel finansal kaynaklar arasındaki boşluğu kapatmak için bir çerçeveye ihtiyaç vardır. Bu çerçeve, iklim, çevre ve sosyal yatırımları hedefleyecektir; sosyal yatırımlar ise sürdürülebilir geçişle ilgili olduğu ölçüde dikkate alınacaktır. Sürdürülebilir Avrupa Yatırım Planı, önümüzdeki on yıl boyunca AB bütçesi ve ilgili araçlar aracılığıyla en az 1 trilyon avroluk özel ve kamu sürdürülebilir yatırımı harekete geçirecektir.

CINEA
Avrupa İklim, Altyapı ve Çevre Yürütme Ajansı (CINEA), İnovasyon ve Ağlar Yürütme Ajansı’nın (INEA) halefi konumundadır. 15 Şubat 2021 tarihinde resmi olarak kurulan, belirli AB programlarının bazı bölümlerini uygulamak üzere 1 Nisan 2021 tarihinde faaliyetlerine başlamıştır. CINEA, devredilen programlarının unsurlarını verimli ve etkili bir şekilde uygulayarak AB Yeşil Anlaşması'nı desteklemede kilit bir rol oynamaktadır: Avrupa Bağlantı Tesisi (CEF), Horizon Europe, İnovasyon Fonu (IF), LIFE programı, AB Yenilenebilir Enerji Finansman Mekanizması, Adil Geçiş Mekanizması ve Avrupa Denizcilik, Balıkçılık ve Su Ürünleri Fonu. Kurumun belirtilen misyonu, karbonsuzlaşmaya ve sürdürülebilir büyümeye katkıda bulunan projelerin uygulanmasına yardımcı olan yüksek kaliteli program yönetimi yoluyla paydaşları Avrupa Yeşil Anlaşması'nın hayata geçirilmesinde desteklemektir.

Horizon Avrupa
Horizon Europe, araştırma ve inovasyonu destekleyen bugüne kadarki en büyük ulusötesi programdır ve AB tarafından yürütülecektir. Bu yeni AB araştırma ve inovasyon programının 2021-2027 dönemi için yaklaşık 95,5 milyar avroluk bir bütçesi olacaktır. CINEA, iklim, enerji ve ulaştırma alanlarını içeren 5. kümenin Horizon Europe çalışma programlarını yönetecektir. Horizon Europe'un 5. kümesinin iklim eylemi bölümü, küresel iklim krizinin nedenlerini, gelişimini ve etkilerini anlamaya dayalı olarak bu krize yönelik azaltım ve uyum stratejileri ve politikaları geliştirmenin yanı sıra üç AB misyonundan (İklim Nötr ve Akıllı Şehirler, İklim Uyumu, Okyanuslar) sorumludur.

Toplamda, CINEA’nın 2021-2027 Çok Yıllı Mali Çerçeve (MFF) kapsamında Horizon Europe için 15 milyar avroya varan bir bütçeyi yönetmesi bekleniyor.