QUICK READS

Quick Reads are short overviews of key NetZeroCities concepts providing essential information in a practical and visual way. More comprehensive resources and additional information will be available in the knowledge repository.

In dit korte artikel wordt uitgelegd waarom monitoring en leren essentieel zijn om de voortgang van de klimaattransitieplannen van steden te volgen, en hoe deze een op feiten gebaseerde en tijdige bijsturing mogelijk maken. Het beschrijft de belangrijkste kenmerken van het kader voor monitoring, leren en impact van het NZC-programma en verwijst lezers naar relevante bronnen.

MONITORING EN LEREN VOOR IMPACT

Effectieve monitoring helpt de voortgang van de uitgevoerde maatregelen in kaart te brengen, vergroot de transparantie en legitimiteit en maakt het mogelijk de doeltreffendheid van oplossingen te beoordelen. Systeemwijde transformatie voor decarbonisatie vereist multisectorale monitoring en snelle feedbackloops, terwijl ook nevenvoordelen moeten worden gemeten als onderdeel van een geïntegreerde aanpak. Om het grotere geheel volledig te begrijpen, zijn zowel kwalitatieve als kwantitatieve gegevens nodig. Door de voortgang te monitoren, kunnen steden hun acties evalueren, leren van ervaringen en bijsturen om hun reis naar Klimaatneutraliteit te versnellen. Transparante gegevensuitwisseling met geïnteresseerde en betrokken belanghebbenden helpt steden ook het risico op greenwashing te beperken.

MONITORING EN LEREN IN NETZEROCITIES

Veel steden hebben in de loop der jaren uitgebreide interne expertise opgebouwd op het gebied van monitoring en kennisverwerving. Het NetZeroCities-programma helpt deze steden om voort te bouwen op hun bestaande capaciteiten en deze uit te breiden, terwijl het tegelijkertijd ondersteuning biedt aan steden met beperkte capaciteiten op dit gebied. Deze tweeledige aanpak zorgt ervoor dat alle deelnemende steden hun voortgang op weg naar Klimaatneutraliteit effectief kunnen volgen.

De De veranderingstheorie van NetZeroCities biedt een systemisch causaal kader dat het proces en de onderling verbonden componenten op weg naar Klimaatneutraliteit in kaart brengt. Deze Theory of Change sluit aan bij de programmatische doelstelling om gebruik te maken van systemische innovatie en een portfoliobenadering, waarmee steden binnen één emissiedomein meerdere hefbomen voor transformatieve verandering kunnen inzetten. De zes hefbomen – technologische innovatie en infrastructuur, financiën en financiering, sociale innovatie, democratie en participatie, innovatie op het gebied van bestuur, en leren, capaciteits- en competentieopbouw – integreren de emissiedomeinen in een samenhangende portfolio. Deze hefbomen dienen als aanknopingspunten voor bredere systeemtransformaties en ondersteunen het ontwerp en de uitvoering van stedelijke acties. Deze aanpak creëert niet alleen trajecten om de netto-nuldoelstellingen voor 2030 te realiseren, maar versterkt ook het MEL-proces, aangezien het directe effecten en diverse nevenvoordelen identificeert en de mogelijkheid biedt deze gaandeweg te beoordelen.

Figuur 1: Monitoring en leren als onderdeel van de klimaattransitieplannen van steden

Het NetZeroCities-programma hanteert een meerlagige aanpak voor voortgangsbewaking en kennisverwerving, waarbij op drie niveaus wordt gewerkt: stad, cluster en missie.

Figuur 2: Voortgangsbewaking en leren op meerdere niveaus in het NetZeroCities-programma.

Op gemeentelijk niveau

Met de voortgangsmonitoring voor Missiesteden kan de vooruitgang worden bijgehouden langs de impacttrajecten die zijn vastgelegd in het Klimaatstadcontract en de actieplannen van de steden. Steden kunnen indicatoren voor broeikasgassen en nevenvoordelen selecteren uit een door NetZeroCities ontwikkelde dataset. Steden monitoren hun voortgang en passen hun klimaatmaatregelen aan op basis van een overeengekomen referentievoorraad voor broeikasgasemissies (vanaf 2018 of later) en in combinatie met referentiegegevens over de gekozen indicatoren voor nevenvoordelen. Steden worden aangemoedigd om regelmatig te rapporteren aan de hand van hun geselecteerde indicatoren, aangezien deze gegevens als basis dienen voor de rapportage in het kader van de Mission. NetZeroCities is een samenwerking aangegaan met CDP-ICLEI Track en MyCovenant, die beide op maat gemaakte rapportagetrajecten bieden voor steden die bij de Mission betrokken zijn.

In clusters

Ruimtes voor peer-to-peer-leren dragen bij aan het opbouwen van vertrouwen en synergieën tussen steden, waardoor een ondersteunende omgeving ontstaat waarin steden hun uitdagingen, inclusief obstakels en mislukkingen, met elkaar kunnen delen.

Deze gezamenlijke analyse van zowel kwantitatieve als kwalitatieve inzichten leidt tot een betere beoordeling van de voortgang op weg naar Klimaatneutraliteit.

Door op deze manier betekenis te geven aan de gegevens kunnen steden vroege tekenen van positieve verandering opsporen, nevenvoordelen van decarbonisatie in kaart brengen en potentiële risico’s onderkennen die hun inspanningen zouden kunnen belemmeren.

Het NetZeroCities-programma verzamelt en bundelt inzichten uit deze activiteiten, zorgt ervoor dat de opgedane ervaringen op grote schaal worden gedeeld, biedt houvast voor gemeentelijke maatregelen en vormt de basis voor de besluitvorming in andere Missiesteden.

Op missieniveau

De missiebrede monitoring beoordeelt de prestaties van de missie "Klimaatneutrale en slimme steden" en de rol die deze speelt bij het realiseren van een klimaatneutraal Europa in 2050.

Al met al is het belangrijk om het potentieel van open data te benutten om de impact van de missie te vergroten en het bereik en de invloed ervan uit te breiden naar alle steden die willen overstappen op klimaatneutraal.

Door monitoringgegevens op missieniveau openbaar toegankelijk te maken voor belanghebbenden binnen en buiten Europa, bevordert het NetZeroCities-programma meer transparantie, verantwoordingsplicht, interoperabiliteit en mogelijkheden voor samenwerking.

Bronnen:

NZC-totaalindicator | Kader – Een uitgebreide reeks indicatoren voor het monitoren van Klimaatstadcontracten, die zowel de directe effecten op de uitstoot van broeikasgassen als de indirecte nevenvoordelen of risico’s omvat.
Rapportage via CDP-ICLEI Track en MyCovenant – Hierin wordt steden uitgelegd hoe ze voortgang kunnen rapporteren via een van onze partnerplatforms, voor een gestroomlijnde en transparante gegevensuitwisseling.
Barometer – Brengt gegevens uit CCC’s, rapportageplatforms en openbare bronnen samen om de klimaatambities van steden, de voortgang op weg naar Klimaatneutraliteit en de te volgen koers in kaart te brengen.
Stadsdashboard – Biedt een overzicht van de voortgang op stadsniveau, geeft toegang tot belangrijke documenten en stimuleert de samenwerking tussen steden.

Over

Wat is NetZeroCities?

112 Missiesteden

Informatie voor: onderzoekers

Onboarding

Programma voor Pilotsteden

Veelgestelde vragen

Lerend jumelageprogramma

Klimaattransitiekaart

1. Zorg voor een sterk mandaat

2. Het systeem begrijpen

3. Samen een portfolio ontwerpen

4. Onderneem actie

5. Leren en reflecteren

6. Maak er het nieuwe normaal van

CCC-bronnen

Meer informatie

De Learning Hub

Kennisrepository

NetZeroCities Assistant

Verbinden

Landen

Steden

Communityruimte

Groepen

Evenementen

Gebruikerslijst

Chat

Wet

Overzicht van tools

Barometer

EU-navigator klimaatprojecten

Oplossingenbundels

Hulpmiddel voor sociale innovatie

Hulpmiddel voor financieel advies

Oplossingsschets

Profiel

Instellingen

Help

Mijn groepen